Jakiś czas temu natknąłem się na radośnie napisane i profesjonalnie przeczytane opowiadanie P. G. Wodehouse’a, „The Man Who Disliked Cats”. Zabawne wykorzystanie języka angielskiego i opis fatalnych przypadków pewnego dżentelmena, któremu w karierze przeszkodził kot Alexander, poprawiły mi humor i zachęciły do zapoznania się z autorem.

Ponieważ odczuwałem niedawno brak bezrefleksyjnej a równocześnie niebanalnej rozrywki (być może za dużo wymagam), zabrałem się za „Dziękuję, Jeeves” wydawnictwa Mozaika.

Trafione w dziesiątkę.

Wyobraźcie sobie angielskiego arystokratę, zamieszkującego ze swoim wiernym kamerdynerem w czarującej kamienicy. Arystokrata posiada swoje nawyki i sposoby spędzania wolnego czasu, lubi mieć podane śniadanie do łóżka, ceni sobie towarzystwo pięknych kobiet oraz odwiedza znajomych w ich posesjach z ogrodem (ewentualnie, na jachtach z orkiestrą jazzową). A teraz wyobraźcie sobie, że to nie jest nudne :) i że fabuła jest najeżona wesołymi pomysłami, absurdem i ostrą ironią.

Mamy tu:
* kamerdynera Jeevesa, cytującego klasycznych poetów (wywołując w pracodawcach poczucie niższości) i generalnie wykazującego się wyższą przytomnością umysłu niż jakikolwiek „szlachetnie urodzony” w okolicy
* służącego, angażującego się w walkę klas przy pomocy napojów wyskokowych, tasaka i pieśni rewolucyjnych
* tępych i natrętnych konstabli
* piękną dziewczynę w piżamie
* koncepcję upodabniania się do czarnoskórych muzyków przy pomocy pasty do butów
* wredne dzieci, szantażujące rodziny przy pomocy demonicznych pomysłów
* dziwaczne plany romantycznych schadzek i ucieczek
* myszy, szczeniaczki, instrumenty strunowe
* inne sposoby tworzenia zamieszania (w tym: pułapka z masła)

Tak więc, dziwne postaci o dziwnych imionach mnożą dziwne zdarzenia. Jak to kiedyś pisano na okładkach filmów wideo, „fabuła jest pełna zmian akcji i niesamowitych perypetii głównego bohatera”. Wpływ na dużo późniejszą twórczość Monty Pythona jest ewidentny, również np. książki Lemony Snicketa wydają się czerpać garściami z pomysłów Wodehouse’a.

Wszystko napisane ładnie i elegancko, wypolerowane jak Order Imperium Brytyjskiego, otrzymany przez Sir Pelhama Grenville’a Wodehouse’a w roku 1975…

Mozaika nieco zaryzykowała ze zmianą opakowania i szaty graficznej. Płyta z „Dziękuję, Jeeves” jest umieszczona w pudełku typu „Slim DVD”, co jest niezłym rozwiązaniem z punktu widzenia miejsca na półce, ale pozbawia wydawnictwo charakterystycznego elementu – kwadratowej okładki z dużym napisem „Książka Audio”, która bardzo rzucała się w oczy w księgarni. Szata graficzna przeważnie była fragmentem jakiegoś obrazu (patrz: „Rękopis znaleziony w Saragossie” czy też „Sklepy Cynamonowe”) – obecna okładka z grafiką wektorową jest w sumie OK, ale sprawia wrażenie, hm, tańszej. Nie wygląda tak atrakcyjnie i solidnie, jak poprzednie audiobooki Mozaiki.

Poza kwestią opakowania, brak negatywnych uwag. Audiobook nie posiada tła muzycznego ani przerywników, są one niezbędne w przypadku bardziej awangardowych fabuł (ostatnio brakowało mi ich w „Faktotum” Bukowskiego), tutaj nie widzę potrzeby, wszystko jest jasne bez nich. Dobry lektor (Jacek Rozenek) – bawi się tekstem i zmienia głos w zależności od postaci (nie zawsze się to słyszy), świetnie uzupełnia komizm utworu swoją interpretacją. Sześć godzin audiobooka to bardzo dobra długość. Aha, na okładce brak informacji, kto tłumaczył z angielskiego – szkoda.

Na koniec ciekawostka: w serialu, opartym o utwory Wodehouse’a w rolę Bertrama Woostera wcielił się wiele lat temu Hugh Laurie (obecnie znany szerzej jako Dr House). Dostępne na Youtube fragmenty pozwolą potencjalnym słuchaczom lub czytelnikom wczuć się w atmosferę rozrywek wyższych sfer…

Dziękuję audiobook.pl za udostępnienie książki do recenzji.

Chyba jest to recenzja, z której napisaniem zwlekałem najdłużej ze wszystkich. Nie tylko dlatego, bo nie miałem akurat „nastroju”. Czy czasu. Zawsze mniej więcej wiem, co napisać. Teraz nie jestem pewien. Książka jest… dziwna.

„Faktotum” jest do bólu realistyczny, w chłodny sposób opisuje epizody z życia niejakiego Henry’ego Chinaskiego, który wędruje po kraju, przyjmując różne prace, po kilka dni – w fabrykach, knajpach, gdziekolwiek. Nie zależy mu na stabilizacji. Zatrudnia się w fabryce lub myje żaluzje w barze. Korzysta z czyjejś gościny na jachcie. Taki Artysta – „wyrzutek społeczeństwa”. Mało rodzinny. Jego związki z kobietami nie należą do długotrwałych, pomimo pewnej… barwności.

Henry to facet utalentowany, ale niestety – przesadzający z wprowadzaniem do organizmu elementu baśniowego. Alkohol chyba zbyt często łączy się z pisarstwem – pomimo ostatnio zasłyszanego przeze mnie hasła „piłeś – nie pisz”. Jako pisarz, Chinaski jest ewidentnie niespełniony. Jak łatwo zgadnąć, nikt nie wydaje się być zainteresowany jego twórczością – opowiadaniami o absurdalnych tytułach. Dorywcze prace i brak zaczepienia są pozornie tylko etapem przejściowym. Może powinien znaleźć sobie inne ambicje?…

Z drugiej strony – „Faktotum” to nie jest przygnębiający dokument o staczaniu się. Są tu fragmenty pięknie opisujące chwile życiowego entuzjazmu Henry’ego. Carpe diem, czy jak to tam się pisze. Może jest to obnażanie monotonii i tchórzostwa przeciętnego Kowalskiego, bojącego się o swoją pracę, mieszkanie i własność? Czy nie lepiej, aby każdy dzień był inny?

No cóż.

Język Bukowskiego jest bardzo ładny, chociaż często wulgarny i radośnie przekraczający granice pornografii. Zacytowanie przeze mnie fragmentów końcowego rozdziału byłoby pewno możliwe pod warunkiem umieszczenia recenzji za stroną z żądaniem potwierdzenia: „Czy masz 18 lat?”. No cóż – w skrócie – całość to nowoczesny tekst… Powieść drogi, brudna, prawdziwa, pozbawiona złudzeń. Ale też w wielu momentach elegancka i miła dla czytelnika.

Książkę w wersji audio wydało wydawnictwo Propaganda. Niespójność w opisie audiobooka – czas utworu to około dwie i pół godziny, pewne sklepy pokazują dłuższy czas trwania. Wydawnictwo informuje, że jest to pomyłka – tekst audiobooka jest pełny i nie jest skrócony (dwie i pół godziny to pełny czas trwania). Brak wyraźnych rozgraniczeń między epizodami utworu (aż się prosi o jakąś prostą muzyczkę!) wywołuje chwilową dezorientację słuchacza – rozdziały nie powinny następować płynnie po sobie.

Czyta Michał Piela, aktor znany m. in. z serialu „Ojciec Mateusz”. Proszę nie uciekać, to fantastyczny lektor – według mnie, posługuje się głosem podobnie, jak potrafił to robić nieżyjący już niestety Zbigniew Zapasiewicz (polecam audiobooki „Czytadło” czy „Lot nad kukułczym gniazdem”). Świadomość, jak wykorzystać czasem pojawiającą się wulgarność tekstu, świetna dykcja i zrozumienie wszystkich subtelności. Jedna z największych zalet wydawnictwa.

Polecam.

Książka audio, w języku angielskim.

Edgar Rice Burroughs.

Znam tylko dwóch Edgarów i obaj dobrze pisali.

Oczywiście powinienem się wstydzić i nie przyznawać do takich lektur, powinienem czytać francuskich filozofów albo przynajmniej jakieś opowieści o generacji X, Y lub Z. Ewentualnie, coś o wstecznej ewolucji emocjonalnej w społeczeństwie, drążonym przez fenomen Internetu. No nic, wybieram rozrywkę i ładny język angielski Edgara.

Instantly I looked above, for clouds are so uncommon in the skies of Pellucidar–they are practically unknown except above the mightiest mountain ranges–that it had given me something of a start to discover the sun obliterated. But I was not long in coming to a realization of the cause of the shadow.

Above me hung another world. I could see its mountains and valleys, oceans, lakes, and rivers, its broad, grassy plains and dense forests. But too great was the distance and too deep the shadow of its under side for me to distinguish any movement as of animal life.

Instantly a great curiosity was awakened within me. The questions which the sight of this planet, so tantalizingly close, raised in my mind were numerous and unanswerable.

Was it inhabited?

If so, by what manner and form of creature?

Jak już wielokrotnie pisałem, jestem fanem fantasy z początku XX wieku. „Pellucidar” to następna (po „At the Earth’s Core”) część cyklu o wydrążonej (hollow, jak w hollow people… ehem) Ziemi. W jej środku ludzie chodzą sobie do góry nogami, mamy taką jakby… drugą, wewnętrzną powierzchnię planety. Jak mówi (jak zawsze mądra i wiarygodna) Wikipedia, motyw ten występuje kilka razy w literaturze światowej. Zainteresował mnie jeszcze przypadek utworu Icosaméron niejakiego Casanovy, którego dzienników słucham sobie od miesięcy a może i lat, bo są długie ale fascynujące i niewiarygodnie pięknie napisane (nawet w angielskim tłumaczeniu). Podobno też wykorzystał taki pomysł. Taka dygresja.

Tak więc motyw sam w sobie ciekawy. Właśnie to cenię sobie w fantastyce każdego typu – dobranie jakiegoś (nieważne, czy możliwego) elementu, który nie występuje w naszym świecie, a następnie wyprowadzenie z niego możliwych konsekwencji. Taki trening dla fantazji (bez której, jak powiedział ktoś mądry, nie może powstać nic wielkiego). Co prawda, na podstawie fałszywych przesłanek i logicznego rozumowania wyprowadzamy fałszywe wnioski (pamiętam jeszcze coś z logiki…), ale przejmowanie się za bardzo takimi problemami nie jest zdrowe.

W książce chodzi o to, że ktoś kogoś porywa, ktoś inny biega żeby tamtą osobę odnaleźć, sam jest porywany, uwalnia się, biega dalej, walczy ze strasznymi stworami i dziwnymi plemionami a na końcu przynosi światu cywilizację i dokonuje eksterminacji rasy panującej (wielkie jaszczury!), ustanawiając ludzi taką właśnie klasą panującą (hura, fanfary!). Bohater staje się imperatorem i obejmuje władzę nad światem, mając przy swoim boku dzielną jaskiniową kobietę w skąpym odzieniu. Acha, jedna z postaci nazywa się Grgrgr. Jeśli ktoś będzie chciał przeczytać – mam nadzieję, że nie zepsułem niespodzianki….

Super rozrywka. Myślenie może się włączyć w kilku miejscach i podążyć w stronę popularnych metod krzewienia cywilizacji i problemów ze zbyt szybko narzucanymi zmianami, które nie są dopasowane do kultury zmienianego społeczeństwa… Hm, ale takie myślenie szybko się wyłączy i już potem będzie dobrze. Odstresowanie gwarantowane.

• Librivox, wersja audio (j. ang.)
• Wikipedia, o autorze (j. ang.)

Autor trzaskał kolejne powieści według podobnego schematu, traktując pisarstwo ewidentnie zarobkowo, ale z troską o jakość produktu. Momentami zdarzają się przemyślenia, refleksje i komentarze, co nie zakłóca eleganckiej rozrywki i heroicznych wyczynów niejakiego Davida.

Ładny angielski.

As I turned, romance, adventure, and discovery in the abstract took wing before the terrible embodiment of all three in concrete form that I beheld advancing upon me.

A single glance at the thing was sufficient to assure me that I was facing one of those long-extinct, prehistoric creatures whose fossilized remains are found within the outer crust as far back as the Triassic formation, a gigantic labyrinthodon. And there I was, unarmed, and, with the exception of a loin cloth, as naked as I had come into the world. I could imagine how my first ancestor felt that distant, prehistoric morn that he encountered for the first time the terrifying progenitor of the thing that had me cornered now beside the restless, mysterious sea.

O co chodzi?

Dwóch mężczyzn wsiada w specjalny pojazd (coś jakby wkrętak Papcia Chmiela – znany z komiksu o Tytusie) i wwierca się w naszą planetę, by nieść kaganek oświaty dzikim ludom. Jeśli ludy nie będą miały ochoty zostać oświecone, zostaną wybite – dzięki wspaniałym wynalazkom z powierzchni Ziemi!

Jeśli ktoś nie wie – Ziemia jest pusta w środku, ze słońcem umieszczonym w centralnym punkcie. Na wewnętrznej powierzchni sfery jest świat nieco podobny do tego z naszych czasów prehistorycznych, z inteligentnymi dinozaurami jako rasą panującą, przerażającymi stworami i pięknymi panienkami o które trzeba się bić na śmierć i życie.

Jakiś ktoś w Wikipedii sugeruje, że fragmenty tej książki mogła być inspiracją dla „At the Mountains of Madness” Lovecrafta. Ciężko powiedzieć.

• Wikipedia (ang.) – strona książki
• Librivox – audiobook (ang.)

Proste do wykonania.

Trzeba jednak posiadać jakiś element geniuszu, żeby kogokolwiek zainteresować narzekaniem. W literaturze narzekanie musi być konstruktywne. Mieszanie ludzkości z błotem powinno prowadzić do jakichś wniosków. Pisarz to prowokator, ale i przewodnik. Houellebecq jest w tym niezły.

Książka audio wyprodukowana bardzo dobrze, fragmenty prawidłowo otagowane. Nowe rozdziały rozpoczynają się smutnym motywem muzycznym – całkiem na miejscu :) Lektor (Leszek Filipowicz) OK – chociaż wolałbym pewno Marka Kondrata (tak ładnie czytał „Złego” Tyrmanda)…

Nie znam francuskiego, więc nie porównam „Poszerzenia pola walki” z oryginałem, ale parę razy coś mi nie zabrzmiało dobrze. Jakieś niezręczne sformułowania. Może to przewrażliwienie i tendencja do narzekania, wynikająca z samej powieści. A może niedoskonałe tłumaczenie?

Słownictwo często poraża swoją dosłownością i cynizmem. Książka dla dorosłych. „Mechaniczną pomarańcza”. Potencjalny Alex. Tyle, że bez kolegów i bez fascynacji muzyką.

Akcja powieści dzieje się we Francji. Trzydziestoletni bohater. Życie towarzyskie umiarkowane. Po czwartym kieliszku wódki idzie się położyć, a potem robi mu się niedobrze. W jego życiu entuzjazm do czegokolwiek jest bliski zera. Czasem się ożywia i w chwilowym natchnieniu pisze przeładowane językowo bajki o zwierzętach, chyba wzorowane na Schopenhauerze…. Dokonuje okrutnych obserwacji, zauważając w innych brzydotę, mierność i mało budujące instynkty. Nic, co by pozwalało na wiarę w Ludzkość, Piękno, Braterstwo itp. Bawi się w chłodne eksperymenty na swoim otoczeniu. Dawniej próbował rozpoznawać zachowania nieaktrakcyjnej dziewczyny, teraz próbuje nakłonić kogoś do zabójstwa. Nic nie porusza w nim jakiejś głębszej struny, wydaje się być głęboko uszkodzony. Bez kontaktu z drugim człowiekiem – kontaktu, który jest blokowany przez patalogiczny dystans do wszystkiego – nie jest w stanie normalnie funkcjonować. Próbuje popełnić samobójstwo. Czasem chce gdzieś wyjechać. Wspomina czasem byłą dziewczynę – czy też może żonę? Najwyraźniej nic z tego nie wyszło…

Praca pogłębia tylko jego izolację, prowadząc do depresji. Pracuje w firmie, tworzącej oprogramowanie, prowadzi szkolenia, użera się z klientami. Nie wierzy w użyteczność swojej pracy – jak mówi, oprogramowanie tylko mnoży informacje. A więcej informacji to ostatnia rzecz, jakiej nam potrzeba. Czy życie w przeładowanym informacją świecie, gdzie – według niego – pieniądz i seks są dwoma głównymi wyznacznikami sukcesu i nowym sposobem na podział ludzkości – czy to może mieć sens?

Jak na powieść debiutancką, jest to niezłe, ale raczej nie wybitne. Bohater odpychający ale i budzący współczucie – jednostka obojętna, od czasu do czasu jakimś anarchistycznym aktem próbująca zburzyć coś, co i tak nie ma dla niej znaczenia. Może przydałoby się więcej symboli. Coś oryginalnego. Jak u Camusa lub Kafki. Zamek, klatka, jakaś dżuma czy może narzędzie tortur… A tutaj – nic. Możnaby powiedzieć: „gdy Gregor Samsa obudził się pewnego poranka z niespokojnych snów, stwierdził, że nic się nie zmieniło – i że znowu musi iść do pracy”. I tak się zdarza.

Dziękuję audiobook.pl za udostępnienie książki.

Jest to zbiór wspomnień, połączony z wyborem wierszy (m. in. świetne utwory Iwaszkiewicza) i fragmentów ulubionej prozy. Całość krótka, bo umieszczona na płycie Audio CD – jednak dość skondensowana i zachęcająca do kilkukrotnego przesłuchania. Polecam do samochodu – odrobina refleksji (ale i rozrywki) w wieczornym korku to dobry pomysł.

Wrażliwość niektórych obserwacji z tej antologii jest po prostu bezwstydna w dzisiejszym świecie… Zwraca uwagę, jak cyniczni się stajemy w miejskiej dżungli, jak słabo znamy (mówię o sobie) urodę polskiej literatury – która może dać nam trochę oddechu i przestrzeni. Co jeszcze?… Gombrowicz – po tym, co mi opowiedział Hanuszkiewicz, czuję się zobowiązany do zapoznania się z „Dziennikami”. Przemyślenia o społeczeństwie obywatelskim i o przykrych polskich cechach poruszyły mnie całkiem konkretnie.

Coś tam jeszcze było ciekawego…

Rewelacyjny kawałek o Mickiewiczu, z wyboru pism filomatów – równocześnie zachęta do „odbrązowionego” spojrzenia na narodowych herosów literatury. Dalej. Coś o Rosji, m. in. relacja ze spotkania z Włodzimierzem Wysockim. Dalej – wspomnienie o Lwowie. Potem coś z życia teatru – wgląd w pracę reżysera…

Podsumowanie? Zalety? Treść. Ładne wydanie, staranna produkcja dźwiękowa. Wady? Może cena (sporo jak za książkę audio na płycie CD), ale chyba warto. Zresztą, można przecież wymienić się z sąsiadem czy sąsiadką. Albo kupić zamiast flaszki wódki. Albo kupić komuś na prezent a potem pożyczyć. Albo zażyczyć sobie na prezent.

Możliwości są różne, jak zauważył jeden z bohaterów filmu „Dziewczyny do wzięcia”.

Recenzja dla Audiobook.pl – dziękuję za udostępnienie płyty do recenzji.

Oczywiście długość utworu nie jest dyskwalifikująca sama w sobie, ale przygnębiająca wydała mi się determinacja autora, żeby powtórzyć sukces „Winnetou” i napisać następne trzytomowe dzieło. W „Old Surehandzie” próbuje zbyt wielu wątków, co sprawia wrażenie, że pochodzą one z innych utworów i nie przyczyniają się do sensu powieści, a nawet go rozmywają. Przykładowo, większość drugiego tomu to opowieści przy stole, służące rozbudowaniu tła kilku postaci. Nieco zbyt wielu. Być może przez formę audiobooka – nie jestem pewien – zagubiłem się w tych pobocznych wątkach. Niektóre miały za zadanie udowodnienie prostych tez w stylu „nie wszyscy Apacze (poza Winnetou) są tchórzami” – podejrzewam że Mayowi pozostało trochę niewykorzystanych materiałów z innych powieści i wykonał swoisty recykling. W przypadku kilku wątków wykorzystano konstrukcję szkatułkową – zabieg zaskakujący jak na ten gatunek!

Jest to również powieść drogi – niektórzy bohaterowie, których napotykamy na początku, wykonują swoje zadanie i znikają, a Old Shatterhand i jego koledzy jadą dalej…. Gdyby wyrzucić jakąś połowę tekstu, otrzymalibyśmy bardziej płynną książkę. Albo dwie. No cóż, szlachetni wojownicy i ich niesamowite przygody mają swoje prawa..

Old Shatterhand. Dającym przykład swoim zachowaniem w miejscu, gdzie rządzą naprawdę straszni ludzie – wszędzie kręcą się mordercy, fałszerze i oszuści. Wśród bohaterów Zachodu trafiają się powszechnie okrutne i bezwzględne jednostki, do których zasadniczo należałoby strzelać bez pytania – od razu po zbliżeniu się na stosowną odległość. Co ciekawe, Shatterhand próbuje ewangelizować wielu swoich rozmówców – zarówno Indian, jak i białych. Czasem May popada w śmieszność, każąc superbohaterowi wygłaszać odezwy na temat aniołów stróżów albo wieszczyć komuś rychłą śmierć za łamanie przykazań.

Dochodzimy tu do najciekawszej postaci. Old Wabble, król kowbojów, który jest w stanie ujarzmić każdego mustanga. Stary, wychudzony rewolwerowiec. Słynny z zabijania Indian. Swoim wiekiem i doświadczeniem wzbudza sympatię Shatterhanda, który chce mu dać oparcie w grupie. Wabble jest chętny do wszystkich niebezpiecznych wypraw. Narzuca się pomimo słabych umiejętności  traperskich i słabnącej formy fizycznej. Podczas dwuosobowej wyprawy nie jest w stanie nadążyć za atletycznym Shatterhandem, sprowadzając na nich obu niebezpieczeństwo. Komu potrzebny taki starzec, wydaje się mówić May, młodzi, wysportowani powinni go zastąpić.

Czytając pewne fragmenty przestajemy się dziwić uwielbieniu Adolfa H. dla książek Maya.

Wabble zawodzi zaufania na każdym kroku, odrzuca szanse, które mu dają towarzysze, a w końcu zwraca się przeciwko nim – z zawziętością najgorszych wrogów. Historia tej postaci jest dość wstrząsająca i paradoksalnie lepiej poprowadzona od losów tytułowego Old Surehanda, którego tajemnicza tragedia rodzinna rozwiązuje się w stylu taniego romansu. Poprzez Old Wabble’a (i inne postaci) „Old Surehand” mówi, że za wyrządzone przez nas zło może czekać kara już w życiu doczesnym. Negatywny bohater może zostać przygnieciony skałami lub pożarty przez krokodyle. Bohaterowi pozytywnemu grozi co najwyżej schwytanie przez Indian i „pal męczeński” – spod którego jednak zawsze udaje się uciec.

Profesjonalny lektor (Piotr Balazs) dobrze oddaje klimat XIX-wiecznej powieści – niby nie da się tego czytać bezkrytycznie, ale jemu się udaje. Ciężko mi jednak powiedzieć, czy interpretacja Old Shatterhanda jest lepsza w „Winnetou” wydawnictwa MTJ, czy w „Old Surehandzie”.

Wydawnictwo Qes Agency wykonało bardzo dobrą robotę pod względem samego nagrania – zero potknięć lektora, fragmenty audiobooka są w wygodnych długościach, świetnie otagowane – a każdy rozpoczyna się ładnym motywem muzycznym. Oprawa graficzna mniej mi się już podoba – zamiast trzech płyt w osobnych pudełkach, zapakowanych w dodatkową obwolutę, wolałbym jedno pudełko (jak to np. zrobiło wydawnictwo Aleksandria z „Potopem”) na kilka płyt. Qes podeszło jednak do sprawy dość oryginalnie – każdy tom można zakupić osobno – stąd ten zabieg. Co do okładki – ilustracja związana z książką mogłaby nie być przykryta motywem całej serii – rozumiem, że jest to wyróżnik wydawnictwa, ale dlaczego aż tak? Nie podobają mi się też naklejki na płycie. Generalnie ich nie lubię – prosty nadruk byłby lepszy, ilustrowanie płyt jest zbędne – słuchamy ich, a nie oglądamy :)

Cena mogłaby być niższa, no ale trudno. Najważniejsza jest doskonała jakość techniczna audiobooka jako takiego. No i nie trzeba kupować wersji pudełkowej – można mp3.

Myślę, że książka ta nie sprawdza się jako coś, co chcemy przeczytać od deski do deski podczas jakiegoś wyjazdu. Jest świetna do posłuchania raz na kilka dni, daje do myślenia mocniej, niż wynikałoby to z gatunku. Można się zastanowić nad moralnością bohaterów literatury popularnej. Nad rolą religii w powieściach sensacyjnych. Nad tym, co w bohaterach sprzed stu lat wydaje się nam dziś wartościowe, ale i nierealne czy śmieszne. Ciężko powiedzieć, kto może być typowym odbiorcą „Old Surehanda” – ja bym obstawiał studenta, zgłębiającego literaturę popularną (żeby nie powiedzieć „niską”). A może kogoś, kto kiedyś lubił westerny, a teraz chce na nie spojrzeć krytycznie – przypomnieć sobie fascynację gatunkiem, równocześnie zwątpić w niego i docenić – jako gatunek, doskonale opisujący zachowania ludzi w surowych warunkach.

• Audiobook.pl

]]> http://bgolda.wordpress.com/2010/02/21/karol-may-old-surehand-1894-96/feed/ 3 bg os http://bgolda.wordpress.com/2010/01/20/f-scott-fitzgerald-the-diamond-as-big-as-the-ritz-1922/ http://bgolda.wordpress.com/2010/01/20/f-scott-fitzgerald-the-diamond-as-big-as-the-ritz-1922/#comments Wed, 20 Jan 2010 18:50:13 +0000 bg http://bgolda.wordpress.com/?p=934 […]]]> „Diamond…” jest satyrą na bogactwo, absurdalnie wielkie – niepraktyczne i wymagające zachowania go w tajemnicy. Jak zachowywałaby się rodzina, dysponująca największymi na świecie zasobami diamentów, mając do dyspozycji idiotycznie wysokie kwoty? Jak mogliby ukrywać się przed wścibskimi, jak utrzymywać kontakty, czym się zajmować?

Pierwsze wydanie

Względność bogactwa. Odkrycie gigantycznych zasobów jakiegoś surowca przez jedną osobę wymagałoby niezwykle ostrożnego i minimalnego wprowadzania tego surowca do obiegu. Opowiadanie nie służy analizie sytuacji ekonomicznych :), ono tylko w humorystyczny sposób pokazuje konsekwencje materialistycznego podejścia do życia – na wyolbrzymionym przykładzie. Zamykanie się w zamku własnych potrzeb i paranoiczne dbanie o tajemnicę sukcesu.

Ponieważ wszystko mi się z czymś kojarzy, nasunęło mi się porównanie z kilkoma późniejszymi utworami. Co ciekawe, chyba tylko dla młodzieży. „Diamond…” mógł wpłynąć na autorów literatury młodzieżowej, pamiętam jak przez mgłę ze dwie książki w podobnej konwencji, których tytułów już niestety nie pamiętam. Duży format, ilustracje znanych polskich grafików i jakieś takie… art deco całości. Hm, nie pamiętam, co to było, ale atmosfera automatycznie mi się skojarzyła. Z literatury, którą moja pamięć już rozpoznaje, kojarzy mi się tylko J. K. Rowling oraz Lemony Snicket. Dlaczego? Poruszamy się na pograniczu fantasy, młodzi ludzie odkrywający niesamowitości dziwnych rodzin czy stowarzyszeń w ociekającym bogactwem i niesamowitością otoczeniu. Szczególnie Lemony Snicket i jego „The Series of Unfortunate Events” prezentuje podobną konkwencję. Dziwne lokalizacje, oszałamiające jakąś patologiczną nutką osobowości, może nieco jak u Dickensa?

Co mi się szczególnie podobało – nowoczesność, niwelująca ostre granice typu „arystokracja – lumpenproletariat”. Lotnicy jako zagrożenie dla krezusa, chroniącego się przed światem. Lotnicy go dojrzą! Dziś rolę lotników mogłoby przejąć Google Earth.

Inny dobry motyw – teren odcięty od świata, gdzie współczesność miesza się z przeszłością – czarni służący, żyjący w przeświadczeniu, że koniec niewolnictwa nigdy nie nadszedł.

Wątki romantyczne, pozwalające na znalezienie jakiejś drogi wyjścia z chłodu całej historii.

W ogóle jakoś ładnie mi wygląda literatura amerykańska lat 20-tych. Pewno bardziej przez to, czym wydaje mi się być (jestem raczej na początku jej poznawania), niż przez to, czym jest faktycznie. Szukając początku mentalności współczesnego człowieka ciągle oscyluję między końcem XIX wieku a początkiem XX-tego. Rewolucja przemysłowa i obyczajowa. Coraz lepsza komunikacja między odległymi miejscami sprzyja stabilizowaniu się słownika – literatura sprzed 90 lat czasem zdziwi jakąś frazą, ale nie sprawi głębszych problemów. Nie dość, że zwyczaje ludzkie i problemy były podobne, to jeszcze mamy okazję zaobserwować początki tych kłopotów, które tkwią nadal w naszej rzeczywistości.

Aaa – OK, to nie Opowiadanie, ale Nowela. Jakieś dziwne to rozróżnienie…

* Tekst: http://www.sc.edu/fitzgerald/diamond/diamond.html

* Książka audio: http://www.theclassictales.com/tales_library.shtml (epizod 133, 134) — przesłuchałem, bardzo profesjonalnie nagrane

"Kpt. Skała"

]]> http://bgolda.wordpress.com/2010/01/13/kolorofon-kpt-skala-2009-2/feed/ 0 bg Kolorofon http://bgolda.wordpress.com/2010/01/10/interactive-fiction/ http://bgolda.wordpress.com/2010/01/10/interactive-fiction/#comments Sun, 10 Jan 2010 22:22:31 +0000 bg http://bgolda.wordpress.com/?p=1001 ]]> Dodałem stronę o nieco hermetycznym gatunku tekstowych gier komputerowych. Proszę bez głupich komentarzy („nie rozumie”, „jak sie wlancza grafe????” oraz „na playstattion mam lebsze gry”) .

Czuję się więc bezpieczny pod tym względem. Kontynuuję.

Tadeusz Konwicki, „Czytadło”, wersja audio. Książkę zakupiłem wiele miesięcy temu przez bardzo rozsądnie zaprojektowany serwis Audioteka.pl. Niestety, nie mogę znaleźć tam już tej książki, jej strona zniknęła. Tak więc, opisuję coś czego już nie można kupić. Spróbuję się dowiedzieć dlaczego. Jakby co – wersja „papierowa” znajdzie się w bibliotece lub księgarni, nie samym audiobookiem żyje człowiek.

„Czytadło” to quasi-thriller, satyra z pogranicza surrealizmu – senne zdarzenia przeplatają się z aluzjami, które czasem ciężko rozsupłać. Powtórzenia pewnych sytuacji nadają książce niepokojącą atmosferę snu, przewidującego (według mojej interpretacji – tylko pozornie) zdarzenia, które następują nieco inaczej niż zostały zapowiedziane – ale wystarczająco podobnie, żeby wywoływać głęboki niepokój. Opisy osób i sytuacji są równie ważne (czy też, równie mało ważne) jak fabuła; wszystko razem płynie dziwnym rytmem, uwodząc czytelnika, ale też i za bardzo się nim nie przejmując. Czytałem gdzieś, że „Czytadło” nie jest uznane za najlepszą książkę tego autora. Wikipedia również pisze, że reakcja krytyki nie była dobra (cytowany jest tylko jeden krytyk – może więc sam to napisał? he, he). Jakoś za bardzo mnie to nie rusza – wszystkie książki Konwickiego to elementy jednej układanki, takie demoniczne puzzle rzucane czytelnikowi. Czasem jak gdyby z chęci usprawiedliwienia się przed kimś – ale równie dobrze, może to być tylko poza i element gry autora.

Kluczy do zagadki nie dostaniemy, tak jak nie ma ich bohater – sterowany poczuciem winy i bardzo zawodną, wciąż kwestionowaną pamięcią. Czy kobieta, przy której się budzi, faktycznie nie żyje? Co właściwie się zdarzyło? Czego chce kolega z dawnych czasów? W skrócie – „Zagubiona autostrada” w wersji light (ale kilka lat przed filmem Lynch’a), rozgrywająca się między Pałacem Kultury i Nauki, kilkoma placami, komisariatem, budką telefoniczną i mieszkaniem w Centrum (dwa pokoje z kuchnią).

Bohater od lat garbi się, siedząc w fotelu, naprzeciwko lustra. Ciągle „ma jakiś problem”, „nie wie”, „jest zdziwiony”. Nie pamięta, wciąż natrafia na dwuznaczności. Czy to ktoś go oszukuje, czy to tylko on sam? Alternatywą dla jego samotności jest tajemnica, nawet udawana – zapełni jakąś lukę, stworzy treść, zajęcie i miłość. Czy to, że on nie zna prawdy, że podstawia w jej luki własne elementy powoduje, że rzeczywistość, którą tworzy, nie jest wartościowa? Czy nie jest tak, że poznanie całej prawdy jest dla niego początkiem końca? A tajemnica jest bardziej ekscytująca od jej rozwiazania?

Książkę czytał Zbigniew Zapasiewicz. Niestety już nie żyje. Jego interpretacja tekstu była naturalna, bardzo świadoma humoru Konwickiego, bez niepotrzebnego zadęcia. Głos kogoś zdziwionego rzeczywistością. Starzejącego się pisarza, a może, hm, marynarza, który wysiadł na brzeg i jest kompletnie zaskoczony portem, do którego trafił. Lekko ochrypły, doświadczony, swobodnie przechodzący od chłodnej i bezlitosnej analizy rzeczywistości lat 90-tych do romantycznych albo gwałtownych fragmentów. Wrażliwość w zderzeniu z rzeczywistością, ujawniająca jakieś swoje toporne, niewygładzone elementy.

Jakieś wady „Czytadła” w wersji audiobookowej? Raczej nie. Tekst nie jest długi, trwa poniżej sześciu godzin, podzielony na wygodne fragmenty. Może nieco irytujące jest podpisywanie przez wydawnictwo plików, składających się na książkę – nie jest ona dostępna natychmiast po zakupie. Zakładając jednak, że nie istnieje zbyt wielu potencjalnych chętnych do przesłuchania Konwickiego, to ma sens. Co prawda, minimalizuje ilość słuchaczy, których głęboki altruizm skieruje w kierunku udostępnienia „Czytadła” całemu światu, ale równocześnie pozwoli na Panu Konwickiemu na zarobienie paru groszy.

Jak ta historia się kończy? Nie wiem, nie rozumiem właściwie wszystkiego, co się tam dzieje… Ułożyłem sobie w kilku zdaniach rozwiązanie „zagadki”. Może to zbyt banalna interpretacja, chyba z założenia nie ma satysfakcjonującego „wyjaśnienia”. Więc się moim rozwiązaniem ani szczegółami fabuły nie podzielę…

Bardzo polecam, warto się zderzyć z takim utworem i zobaczyć, jak będziemy wyglądać po takim zderzeniu.

No tak. Jakiś czas temu Prus a teraz Sienkiewicz. Odbija mi kompletnie, powrót do szkoły podstawowej. Czyżby aż tak mi się nudziło? No nic. Polecam. Audiobook „Potop”, w wersji wydawnictwa Aleksandria. Czyta Marek Walczak. Słuchałem tego już od jakiegoś roku, bo sprawa jest długa. 50 godzin. To jest poważna długość, tak – to najdłuższa książka audio, jakiej kiedykolwiek słuchałem. Głównie w samochodzie, stojąc w korkach. Niestety, nie zawsze są korki. Dzięki temu, że zima ponownie zaskoczyła drogowców mogłem niedawno dokończyć, z czego niezmiernie się cieszę i mam nadzieję, że też będziecie się cieszyć. Trzeba tylko uważać, jak korek się skończy i zaczyna się normalny ruch na ulicy lepiej książkę wyłączyć albo wjedziemy w czterech facetów jadących BMW na spotkanie biznesowe.

Co nowego można powiedzieć o Sienkiewiczu. Chyba nie mam co się wygłupiać, filologii nie skończyłem i za dużo nie wymyślę. Lektura patriotyczna, Polska Mesjaszem narodów,

a może z tą Polską i Mesjaszem to Słowacki? hm, możliwe ale nie chce mi się pytać gógla; na pewno nie Zapolska, Mrożek ani ten, hm, Rej…

pokrzepienie serc,

a może to Prus to jest dla pokrzepienia serc? nie niee, Prus to „serce serc” – no tak, też serce więc w sumie podobnie, miało prawo mi się pomylić, pokrzepienie serc to na pewno Sienkiewicz; a może serce serc to Konopnicka była? kurczę, nie pamiętam… pomnik Konopnickiej stoi w Parku Saskim. może to Skłodowska – Curie? Prus ładnie pisał o Parku Saskim. jego pomnik, Prusa a nie Parku Saskiego, stoi chyba przy Placu Trzech Krzyży, ale nie założyłbym się, że to nie jest Dzierżyński, któremu dodali okulary, żeby zaoszczędzić na nowym pomniku. a może to Korczak, wykonany z Waryńskiego, któremu zmieniono oprawki okularów? podejrzane…

Waryński był na banknocie 100-złotowym, mam jeszcze gdzieś taki…

yy – o czym to ja pisałem?…

i tak dalej. OK. Co nowego można wynieść z tej lektury, pytam grzecznie.

Uświadomienie, jak pięknym językiem jest to napisane. Czytając książkę „papierową” możemy przeskakiwać jakieś, hm, nudziarstwa. Bla, bla, bla. Ozdobnik, przeskoczę stronę dalej, może już przypiekają tego Olbrychskiego, tzn sorry Kmicica. Książka audio bezlitośnie wyciśnie nam w mózgu każde zdanie, wymaga innej koncentracji, albo słuchamy albo nie słuchamy. Nie ma „szybkiego czytania”. Dotrze do Ciebie wszystko w takim tempie, jak lektor sobie zażyczy. A że lektor jest dobry w tym co robi, wszystko może dotrzeć lepiej, niż w wersji papierowej.

Co więcej nam daje ten „Potop” w wersji audio…

Uświadomienie sobie, jak bardzo film Hoffmana wszedł nam (mnie) w świadomość. Niesamowity głos Marka Walczaka, dobrze wyważający aktorstwo i umiejętności „lektorskie” brzmi w partiach Kmicica, no cóż, jak Daniel Olbrychski. Słysząc „wisieć będziecie, psie syny” widzę oczyma wyobraźni właśnie Olbrychskiego, ocierającego wąsa i z szaleństwem w oku rozbijającego na czyimś łbie dzban piwa.

Co więcej… W filmie dostajemy obraz, super obraz i w ogóle jedną z najlepszych moim zdaniem porcji sztuki …nastej

nie chce mi się zaglądać do Wikipedii żeby sprawdzić której

muzy.

a może Muzy – nie chce mi się zaglądać też do słownika a nie umiem włączyć podpowiedzi składni

Ale to nie bieganie z szablą i „akcja” jest tym, o co chodzi Sienkiewiczowi – i wersja audio ładnie to pokazuje. Chodzi o historię państwa, zamieszania między królami, magnatami i szlachtą (naparzają się faktycznie ostro) ale uwaga – to ma sens tylko przez pryzmat tego, jakim językiem jest to napisane. To jest clou programu. Totalnie zarąbista polszyzna, od której czasem opada szczęka. Od niektórych konstrukcji aż mi się ciepło robiło (w sensie, że na sercu), te wszystkie podrzędnie złożone tryby warunkowe z czasem zaprzeszłym i wtrętami łacińskimi, te czasem cholernie zabawne żarty – atmosfera jedyna w swoim rodzaju. Sapkowski jest podobno fanem Sienkiewicza i widać to u niego bardzo, lepszy wzór polszyzny chyba nie jest możliwy.

(załamuje ręce) Jędruś, ran twoich niegodnam całować!

• Wydawnictwo Aleksandria – „Potop”

Mocne, realistyczne sceny. Film daje do myślenia. Przeważnie mdli mnie od współczesnych filmów tego gatunku – chyba wszystkie są zrobione w podobny sposób. Ewentualny zwrot akcji, nawet jeśli zaskakujący, nie jest jakiś wartościowy. Czy coś. Tutaj mamy ograny motyw ojca szukającego porwanej córki. „Znajdę was i zabiję”, itp. Ale zrobione niesamowicie klimatycznie. Nieco inny film niż zawsze.

Brutalność wielu scen można porównywać do azjatyckich sensacji, ale o ile tam reżyserowie starają się często wprowadzać jakąś symbolikę i wizualną atrakcyjność do walk, w „Taken” są one najczęściej krótkie i potwornie skuteczne. Bo ktoś ze służby specjalnych będzie raczej wolał niebezpiecznego faceta walnąć w krtań albo zastrzelić niż wykonać na nim piękną Technikę Pięciu Kwiatów albo użyć stylu Żurawia za Stodołą. Tak, tak.

Film zwraca uwagę na handel ludźmi i trudności związane ze ściganiem takich przestępstw… Po skończeniu seansu nie czułem się komfortowo. Większość scen dzieje się w Paryżu, nasuwa to nieciekawe myśli o różnych mafiach i nieuchwytnych bandytach, kręcących się w miejscach, do których jeździsz na wakacje… Brrr…

• IMDB: „Taken”

Pewno znamy tę „historyjkę” ze szkoły. Jakiś romantyczny gniot średniowieczny… z czasów, kiedy ludzie się nie myli za często… No cóż.

Wersja audio, czytana po angielsku przez niejaką Joy Chan. Głos porażająco seksowny.

Tekst utworu w wersji z roku 1900 jest całkiem dobrze przyswajalny, można spokojnie przesłuchać – w tamtych czasach już wymyślono komputer (patrz: Charles Babbage). Więc to prawie czasy obecne… A równocześnie – styl naśladuje (jak wierzę) styl oryginału. Ze swoją starannością i podniosłością brutalnie odstaje od współczesnej literatury.

Tłumaczenie na angielski jest absolutnie przepiękne, autorstwa jakiegoś facecika o typowo angielskim nazwisku – Hilaire Belloc. Proszę:

She kept upon her only the sleeveless tunic, and then with arms and feet quite bare she came between the two kings, and all around the barons watched her in silence, and some wept, for near the holy relics was a brazier burning.

And trembling a little she stretched her right hand towards the bones and said: “Kings of Logres and of Cornwall; my lords Gawain, and Kay, and Girflet, and all of you that are my warrantors, by these holy things and all the holy things of earth, I swear that no man has held me in his arms saving King Mark, my lord, and that poor pilgrim. King Mark, will that oath stand?”

“Yes, Queen,” he said, “and God see to it.

“Amen,” said Iseult, and then she went near the brazier, pale and stumbling, and all were silent. The iron was red, but she thrust her bare arms among the coals and seized it, and bearing it took nine steps.

Then, as she cast it from her, she stretched her arms out in a cross, with the palms of her hands wide open, and all men saw them fresh and clean and cold. Seeing that great sight the kings and the barons and the people stood for a moment silent, then they stirred together and they praised God loudly all around.

To może jeszcze metodą swobodnych skojarzeń przytoczę fragment „Chrztu ognia” Sapkowkiego:

Wnet sąd boży się odbędzie, wnet ustalimy winę wiedźmy, a i waszą cnotę sprawdzimy zarazem! Ale nie na miecze, topory, kopie czy strzały! Znacie, mówicie, reguły sądu bożego? I ja je znam! Oto podkowy w węgle włożone, rozpalone do białości! Chrzest ognia! Nuże, czarostwa poplecznicy! Który podkowę z ognia wyjmie, do mnie ją przyniesie i śladu oparzeń nie zdradzi, ten dowiedzie, że wiedźma jest bez winy. Jeśli zaś co innego sąd boży pokaże, tedy i wam śmierć, i jej! Rzekłem!

I na tyle.

Mac Harshberger "The Death of Tristan"

Librivox (mp3): Tristan and Iseult

Koniec wieku XIX i początek XX to smaczny okres w literaturze światowej. Bliski naszej wrażliwości, ale jednak odmienny. Książki łatwo znaleźć w każdej bibliotece, a teksty (głównie w oryginale) są dostępne za darmo w Internecie. Często ładny styl, staranny i świadomy – typowy dla ludzi, który nie mieli styczności z „Modą na sukces”. Pisarze mieli lepszą atmosferę do pisania – do ich drzwi nie pukał sprzedawca tureckich kurtek ani nie dzwonił telefon („nie odnotowaliśmy przelewu za usługi telefoniczne”). Dobre wykształcenie, spokój, dbałość o szczegóły.

Gaston Leroux. Najpopularniejszą jego powieść – „Upiora w operze” – przeczytałem, zanim dowiedziałem się słynnej adaptacji musicalowej (ze wzruszeniem omawianej w telewizji, co skutecznie mnie zniechęciło). Książka jest bardzo elegancka. Czytałem w tłumaczeniu na angielski, co może uszkodziło jej francuską subtelność, ciężko powiedzieć. Miała dla mnie posmak sensacyjno – horrorowy, ale o standardzie zdecydowanie wyższym niż średnia. Dobre dialogi, historia tytułowej postaci, symbolika i dokładność opisów – hm, niewiele już pamiętam… Ale polecam.

Tak więc wziąłem się za inną powieść tego autora. „La femme au collier de velours„. Książka audio, wydawnictwo Armoryka. Poniżej pięciu godzin – podzielone na, powiedzmy, 30-minutowe fragmenty. Co do lektora – z początku miałem wątpliwości, jednak po pewnym czasie zdałem sobie sprawę, że słychać w jego głosie to, co powinno się kojarzyć z bohaterem „Damy…”. Staranny, racjonalny, nie dający się łatwo ponosić emocjom. Obserwujący i opisujący.

Nie zgadzam się z informacją z oficjalnego opisu utworu. Nie trzyma on w napięciu do ostatniego momentu. To nie jest klasyczna powieść grozy! Podzielona na dwie części – problem i rozwiązanie. Wyjaśnienie, zajmujące (chyba, że to było moje złudzenie) prawie połowę tekstu nie jest szczególnie zaskakujące. Ale, paradoksalnie, to ono jest lepiej napisane, bardziej trzymające w napięciu niż opis Niesamowitych Zdarzeń. Całość jest oczywiście niesamowita… w jakiś archaiczny, ale atrakcyjny sposób.

Klasyczny motyw przekleństwa i kary za ciężkie grzechy nie jest zły. Autor wiedział, że osoby o obrzydliwej psychice są bardziej odrażające, niż strzelające kwasem macki potwora z planety XZ-124. Co jest w książce szczególne, to próba racjonalnego podejścia narratora do całej sprawy i wykorzystanie nieegzaltowanego języka. Narratorem tym jest kolekcjoner drogocennych przedmiotów, osoba „ułożona”, oczytana i nie przejmująca się duchami czy innym badziewnym zabobonem. Nie histeryczna hrabina, biegająca po łąkach z wiankiem, ale coś jakby naukowiec. Pomimo kronikarskiego opisu zdarzeń i wypełnienia luk w historii Damy, nie może on wyjaśnić tego, co działo się w umysłach ludzi, stykających się z tajemniczym przedmiotem, wokół którego obraca się fabuła. „Wyjaśnianie” może dotyczyć tylko faktów. Sny i przeczucia, dręczące różne osoby można tu uzasadnić tylko odwołując się do mistyki. Jest w tym jakiś paradoks. Chyba.

Tłumacz książki nie jest znany. Ktoś się nieźle napracował a nie wiadomo kto.

Książkę audio „Dama w złotym brokacie” mogłem przesłuchać dzięki Audiobook.pl.  Dziękuję.

Bohaterem jest  historyk. Sądząc z tego, co prezentuje w filmie, o wiedzy użytkownika jednotomowej encyklopedii. Może nie miał okazji się popisać. Zagadka, jaką rozwiązuje, polega na jak najszybszym bieganiu między różnymi punktami Rzymu. Pomimo tego, że człowiek ten jest chyba autorytetem światowego formatu, nie mówi ani nie robi niczego, co wystawałoby poza przeciętność.

Fabuła filmu przypomina Indianę Jonesa w wersji dla ludzi, którzy powinni unikać nadmiaru emocji. Bohater idzie do punktu n. W punkcie n trzeba coś rozwalić albo zauważyć, że podłoga się odsuwa. Albo coś. Jakiś posąg pokazuje paluchem w kierunku północnym albo dmucha powietrzem na wschód, i tam trzeba iść właśnie. Do punktu n+1. Impressive.

Jeśli super tajna organizacja Iluminatów (podobno super inteligentne stowarzyszenie, walczące z Kościołem) posiadało zagadki, szyfry i sposoby ukrywania informacji takie, jak na filmie – nic dziwnego, że organizacja ta zaginęła w pomrokach dziejów. Oni się nie ukrywają. Zostali wszyscy wyłapani po tygodniu.

Dużo większe wrażenia to lektura „Pana Samochodzika i Templariuszy”. Serio.

A. W miarę fajna rola Ewana McGregora. I zdjęcia całkiem ładne. Może odwiedzę w końcu ten Rzym, wydaje się super miejscem.

Nie wiem, jakie jest przesłanie filmu, chyba chodzi o łagodną kontrowersję. Bohater niby jest agresywnym ateistą, ale tak jakoś… nie do końca o to chodzi. Aluzje do śmierci Jana Pawła II i pewne niemiłe sceny są złagodzone informacjami, że to jakiś inny papież a w ogóle to się dzieje kiedy indziej.

Jakieś sceny z helikopterem i bombą. Łojoj. Antymateria, którą widać całkiem wyraźnie (ładna jest). Łojojoj.

Taki film rozrywkowy, nie spodziewajcie się dyskusji o historii Kościoła, wykładów z historii ani niczego podobnego. Czepiam się. Trochę szkoda czasu. Może się sprawdzić jako rozrywka przy piwie. Ale zdjęcia ładne i w swojej klasie (hm… górna półka kina „B”) nie jest to totalna klapa.

Spragnionym „agresywnego ateizmu” zalecam – zamiast „Aniołów i Demonów” – szklankę wody. Albo „His Dark Materials” Pullmana.

Trzy rzeczy były dla mnie szczególnie interesujące:

1) Wyraźne nawiązania do gry Fallout (wykorzystanie muzyki Armstronga i połączenie motywów z lat 40-tych i 50-tych z postapokaliptyczną scenerią)

2) Atmosfera filmu, ogólny rys fabuły i wykorzystanie gagów jak u Chaplina

3)  Motyw z „twardego” sci-fi, bardzo dobry. Po wyniszczeniu planet ludzkość udała się na kosmiczny rejs w statku, sterowanym przez automaty, umilające podróż. Po kilkuset latach efekty umilenia są tragiczne.

Polecam. Akceptowalne kompromisy dla pogodzenia filmu dla dzieci z filmem dla dorosłych.

Filmweb – WALL.E

„Tarantula”:

I coś starszego, „Bullet with Butterfly Wings” w świetnej wersji live (głupi wstęp):

„X. Y. U.”:

Postanowiłem sprawdzić audiobooka – zbiór opowiadań „Leśny miód. Opowieści niesamowite” . Wydawnictwo Armoryka, którego wcześniej nie znałem.

Nie udało mi się stwierdzić, czy jest to antologia wydawnictwa, czy tłumaczenie jednego ze zbiorów. Jakieś opowiadania (w tym tytułowe) pamiętam z książki „Opowiadania o miłości, szaleństwie i śmierci”. W każdym razie – wybór jest dobry. Mamy tu senne „Dryfując”, dziwne „Tam dalej”, mocną „Zarżniętą kurę” i horror (jakby napisany przez Edgara Poe) – „Poduszkę z pierza”. Cztery rzeczy: „Syn”, „Leśny miód”, „Martwy człowiek” i „Dryfując” wydały mi się najlepsze, najbardziej charakterystyczne. We wszystkich człowiek odnosi porażkę w walce z naturą. Nie dostaje drugiej szansy – śmierć lub szaleństwo jest ceną za nieznajomość zasad albo konsekwencją zwykłego braku szczęścia. Chcąc żyć w zgodzie z naturą, trzeba zaakceptować jej bezwzględne prawa. Nie można tylko korzystać z dobrodziejstw – w każdej chwili można stać się ofiarą przypadku, nieuwagi lub niewiedzy. To nie jest zabawa, Panie i Panowie, tylko walka o życie!

Czytając skrót biografii autora trudno się dziwić jego „ulubionym” tematom. Ktoś w tej biografii ciągle popełnia samobójstwo (włącznie z samym autorem), tragicznie ginie albo przynajmniej kogoś zabija. Urugwaj i Argentyna (a szczególnie prowincja Misiones) wydają się z tej perspektywy miejscami, których nie wybiera się na wakacje. Chyba, że na kursy przeżycia.

Opowiadania Quirogi koncentrują się wokół rodzinnych tragedii i bezwzględności natury. Śmierć jest obecna chyba w każdym z tych utworów. Hm… po co więc to czytać? Czy ja wiem… Nie samą radością, tańcami, różowymi kwiatkami i teledyskami Dody człowiek żyje. Ja tam czasem lubię sobie zafundować coś poważniejszego, żeby nie zgłupieć do reszty. Ale uwaga – to nie jest jakaś histeryczna, potwornie przygnębiająca lektura. „Smutna” to ona jest – bo zwraca uwagę na kruchość życia i rolę przypadku. Literatura bardzo uwrażliwiająca, że tak powiem. No i dobrze napisana.

Okładka i płyta CD nie zachwycają szatą graficzną, ale są w porządku. Miłą rzeczą jest książeczka z tytułowym opowiadaniem. Do czego by się tu przyczepić… Może – długość audiobooka? Trochę powyżej półtorej godziny to mało, jeśli książkę audio kupujemy w postaci płyty CD. I wychodzi nieco drogo… może książka mogła być dłuższa, zawierać więcej utworów?

Opowiadania czyta Joanna Kruk – z początku miałem wątpliwości, czy odpowiada mi ten głos, ale po wsłuchaniu się – tak, bardzo odpowiada. Momentami nieco chłodny, jakby z boku, momentami zaangażowany („Tam dalej”). Bardzo ładnie przeczytane.

• Recenzja napisana dla Audiobook.pl

Wszystkim wygasły prawa autorskie w Stanach, więc można je ściągnąć w oryginale (o ile dla danego utworu w Polsce wymagania nie są bardziej restrykcyjne) – np. ze stron Manybooks.net. Są tam różne formaty tekstu, czasem się trafią nawet audiobooki.

Philip K. Dick (link prowadzi do tekstów na Manybooks.net)

• „Beyond Lies the Wub” – cudowne, sprytne opowiadanko o spotkaniu ludzkości z inteligentną rasą, która wydaje się być bezbronna wobec naszych kulinarnych gustów
• „Beyond the Door” – słabe opowiadanie, to chyba z początkowego okresu autora… wyraża jednak typowe dla późniejszych utworów poczucie zagrożenia ze strony maszyn i obawę przed motywami, których nie jesteśmy w stanie pojąć
• „The Crystal Crypt” – pomysłowe ale nieszczególnie błyskotliwe; o broni, niszczącej (?) całe miasta w szczególny sposób
• „The Defenders” – eleganckie w postapokaliptycznej oprawie; ludzie siedzą w schronach i wysyłają na powierzchnię walczące maszyny; dość przewidywalne, ale tylko dlatego, że znamy dużo późniejsze utwory opierające się na tych samych motywach

Al Sevcik

• „Alien Offer” – niespodziewanie fajne opowiadanie o ewakuacji Ziemian przez cholernie podejrzane zielone ludki

H. P. Lovecraft

• „The Lurking Fear” – jak na autora przystało, czasem balansujące na granicy grafomanii dziełko o okolicy, gdzie łatwo zostać zjedzonym; fantazja tego faceta była naprawdę imponująca

Dla odmiany od „literatury fikcji”:

• Lew Tołstoj: „Article on the Census in Moscow” – utopijny (ale ładny) pomysł połączenia spisu powszechnego mieszkańców Moskwy z próbą pomocy najuboższym – próba zachęcenia do pogodzenia statystyki z charytatywnością. Podejrzewam, że się nie udało.

Dziękuję za uwagę, życzę zdrowia.

Tytułowa „dzika banda” to grupa przestępców – rabują i zabijają. Ale dobro i zło w tym filmie miesza się w szczególny sposób. Po władzy spodziewajcie się bezwzględności i okrucieństwa, po bandytach elementów moralności i honoru. Widzę ten film jako „Siedmiu samurajów” w krzywym zwierciadle (obrzydliwe wyrażenie, ale nie mam pomysłu jak to inaczej ująć) – bardziej życiowo, bardziej okrutnie i dosadnie.

Mocne sceny – zaczynając od początkowej (dzieci, bawiące się skorpionem jako zapowiedź elementów fabuły). Najlepsze są momenty związane z „generałem” i partyzantką przeciw jego władzy. Końcowe sceny to jedna z najkrwawszych i bardziej dramatycznych walk, jakie widziałem w westernach.

• Filmweb – Dzika banda

Bardzo dobry western z Clintem Eastwoodem, w innej konwencji niż filmy Sergio Leone, ale ogląda się super. Clintowi udaje się z trudem umknąć śmierci na stryczku i zatrudnia się jako element wymiaru sprawiedliwości, żeby znaleźć uczestników linczu.

Western z mocnymi elementami psychologicznymi. Inspiruje przemyślenia na temat osobistych motywów, stojących za władzą.

Wg mnie to „pozycja obowiązkowa” dla osób, lubiących Eastwooda i porządne klasyczne kino.

• Filmweb – strona filmu

Złożony proces recenzowania zacząłem od okładki, badając podejrzliwie jakość papieru i usiłując znaleźć jakiś brak przecinka. Nic. Złośliwie podważyłem pudełko na płytę – na pewno się oderwie. Nie oderwało się. Poobracałem pudełko na wszystkie strony. Wyjątkowo eleganckie wydanie. Na półce wygląda dobrze, jak książka, a nie plastikowe pudełko na płyty.

Przeszedłem do analizy płyty CD – strona graficzna staranna i profesjonalna. Wsunąłem do napędu. Pliki ponazywane dobrze, sortują się bez problemów. Dobrze otagowane, pocięte na fragmenty trwające około 10 minut. Nie przyczepię się, niestety. Pod względem technicznym wszystko bez zarzutu, jak dotąd najładniejsze wydanie audiobooka, jakie miałem w ręku.

Lektor (Jarosław Rabenda) też świetny, dobrze wczuł się w konwencję.

OK, znalazłem coś niedobrego – cena dość wysoka. Lubię myśleć o książkach audio jako o tańszych i wygodniejszych odpowiednikach książek papierowych. Za przeproszeniem – ekologicznych odpowiednikach książek papierowych. Oczekuję nagrody za wkład w ochronę lasów tropikalnych, czyli chcę niższej ceny. Może przesadzam. Cóż, wielu osób cena nie odstraszy.

Może drobne uzasadnienie, dlaczego wybrałem tę książkę. Oczywiście, ze względu na autora. Hugh Laurie gra główną rolę w serialu House i jest to aktor szczególny. Pomyślałem, że warto porównać rolę z osobą. Jak wiele błyskotliwości, która jest widoczna w tej postaci, pochodzi ze scenariusza, a jak wiele jest związane z talentem, który może się przenieść na umiejętności literackie? Taki eksperyment.

Zacznę od najgorszego. Facet w książce sypie żartami jak z rękawa, niestety – słabymi żartami. Zdarza się coś, co mnie autentycznie rozbawia, czasem uda się też jakaś błyskotliwa metafora. Chyba najlepsza: „był brzydki, jak parking samochodowy”. Bardzo plastyczne i eleganckie. Żartów jest jednak za dużo i są przykrego rodzaju. Są to tego typu teksty, jakie można wyprowadzić z dowolnego zdania, przyczepiając się do słów i tłumacząc oczywiste rzeczy, puszczając oko do czytelnika co trzy minuty. Podam przykład, jak można konstruować taki żart.

Piszę teraz recenzję i piję piwo marki X. Właściwie nie, nie piję go teraz. Gdybym pił piwo w momencie, w którym piszę, musiałbym trzymać butelkę jedną ręką, kierując ożywczy napój w kierunku przełyku, a drugą ręką pisać na klawiaturze, dodatkowo zerkając na ekran jakoś tak po skosie, co wcześniej czy później zaowocowałoby oblaniem laptopa i kosztownym procesem czyszczenia go z lepkiej cieczy…

Rozumiecie. Sztuczne zapełnianie miejsca. Gadanie o niczym. Jeśli książka ma mieć silne elementy humorystyczne, to jej statystyczny żart musi rozkładać czytelnika na łopatki – albo przynajmniej starać się to uczynić. A nie wywoływać prychnięcia i stonowane uśmiechy. No chyba, że chcemy się zapoznawać z książką w środkach komunikacji miejskiej. Wtedy wybuchy śmiechu i klepanie się po kolanie mogą być niepożądane.

Pretensjonalne wydają mi się cytaty występujące na początku każdego rozdziału. Usiłują sprawić wrażenie, że autor dużo czyta. Może czyta głównie książki z cytatami?

W tym świetle, wątpliwe wydają mi się entuzjastyczne oceny tej książki, „maksimum gwiazdek” na niektórych stronach (Amazon) itp.

To na tyle znęcania się. Na szczęście, w pewnym momencie element humorystyczny zaczyna ustępować sensacyjnemu, który idzie bardzo dobrze. Nie jestem fanem kryminału, jeśli nie idą za nimi wspaniałe konstrukcje intelektualne. Jak u Lema (fenomenalny Katar), czy choćby Conan Doyle’a. Ale i tutaj udało mi się zaangażować w fabułę. Do pewnego momentu książka przypomina trochę kryminały Borisa Viana, w stylu „popularne do bólu, ale urokliwe i posiadające pewną finezję”. Powieść pisana w pierwszej osobie, prezentująca bohatera jako dość twardą jednostkę. Czytelnik się więc nieco utożsamia – odnosi wrażenie, że też jest twardzielem. Późniejsza część fabuły dotyczy tytułowego handlu bronią i o ile te dziesięć lat temu finansowanie terroryzmu i tworzenie lokalnych konfliktów w celu sprzedaży broni było takim sobie tematem, obecnie ma inne zabarwienie. Wywołuje we mnie niepokój. Te fragmenty książki, które opisują terrorystyczne akcje, w których główny bohater bierze udział, są najlepsze. Mocne, brutalne i z odpowiednim tłem. Z morałem.

Polecam osobom spragnionym powieści sensacyjnych, choć oczywiście Sprzedawca broni zawiera tyle wygłupów, że nie jest to czysta sensacja w rodzaju Tożsamości Bourne’a. Dobre elementy fabuły i możliwość zapoznania się z debiutem literackim Pana Laurie z pewnością spowodują, że wiele osób sięgnie po tę książkę.

Dziękuję Audiobook.pl za przekazanie mi egzemplarza do recenzji (jest ona też umieszczona na stronie info.audiobook.pl)

Ten filmik pochodzi pewno sprzed jakichś 20 lat… Cóż za seksowny akcent i niebezpiecznie działający umysł…

Grupa ludzi ucieka z miejsca, gdzie czekają na nich tylko kłopoty i zakłada kolonię na pięknych terenach, zamieszkałych przez Indian (jeśli Majowie to też Indianie, to mam kłopot z nazewnictwem).

Budują oni (ci przyjezdni) piramidę, grodzą teren i malują całkiem ładne obrazki, żeby tylko się nie nudzić. Przewodniczy im facecik z kucykiem. Wygląda na wystraszonego, ale radzi sobie.

Na pierwszy rzut oka to lekko szmirowate dziełko historyczne o tym, jak to zgodza buduje a niezgoda rujnuje. Jest jednak jeden element, który nadaje całości inny wydźwięk.

Element ten to Yul Brynner. Gość po prostu zjada na śniadanie wszystkich superbohaterów. Co prawda daje się uwięzić przez facecika z kucykiem, ale całkiem skutecznie wyrywa mu dziewczynę i w ogóle sprawia wrażenie twardziela jak jasna cholera. Bardzo dobrze zagrana postać – dziki, ale szlachetny wojownik, reprezentujący stare cywilizacje, oparte na walce i polowaniu na koszmarnie groźne zwierzęta. Nic dziwnego, że dziewczyny na niego lecą. Jego konkurent z kucykiem jest taki jakiś… kulturalny; reprezentuje nową cywilizację, opartą na osiadłym, stabilnym życiu, pewno wszyscy hodują bydło i dbają o złote łany na polach. Może tylko okazjonalnie jest potrzeba wymordowania jakiejś wioski, tak dla treningu. Jego podejście do rzeczywistości zakłada obniżenie ilości składanych ofiar z ludzi i tym podobnych akcji, co nie podoba się wszystkim i jest miłą okazją do wprowadzenia kilku konfliktowych motywów.

Film jest kręcony w autentycznych plenerach zatoki … (jakaś w Ameryce Południowej). Warto obejrzeć, chyba że ktoś jest uczulony na produkcje kostiumowe z lat sześćdziesiątych.

Smutno się kończy, bo stara cywilizacja, oparta o twardzieli, musi się zlać w jedno z nieco rozmazanym Nowym. Nowe to kultura, pismo, wygodne fotele i dużo przedmiotów. Ciężko powiedzieć, czy warto.

• Filmweb – Królowie Słońca

„Tickets, please!” jest świetnym opowiadaniem (gdyby nie było świetne, raczej bym się nie wysilał). Krótkie – bardzo. Surowe w treści, eleganckie w formie.

Nie znam się tak naprawdę na literaturze, więc nie powiem czy to realizm czy inny modernizm… Prosty, ale precyzyjnie napisany utwór o grupie osób związanych z podmiejskim tramwajem, czy też trolejbusem – egzotyczne to nieco… Świat drobnych ludzkich spraw, wieczornych potańcówek i podrywaczy z wąsikiem, w mało subtelny sposób polujących na kontrolerki biletów. Nie wiem, z czym porównać… Odrobinę jakby nasz Hłasko może…

Króciutkie, ale to nie największa z zalet utworu :)

Pseudopodium – tekst opowiadania

„Will you read me a story?”

„Read you a story? What fun would that be? I’ve got a better idea: let’s tell a story together.”

Rzadki przypadek – gra, która reprezentuje wysoki poziom literacki. Mnie na początku kojarzyła się z tym i owym utworem, ale nie warto dokonywać takich porównań. Warto zagrać.

Dość rzadko współcześnie spotykane medium, i do tego wykorzystane nietypowo. Gra tekstowa, a więc głównie czytamy. Interaktywna, więc mamy wpływ na bohatera. Wpływ jest jednak dość pozorny – fabuła jest liniowa, ale przez zaangażowanie w nią, przez możliwość „oglądania” rzeczywistości (look at the tree, examine crystal, talk to John) – dociera do czytelnika w sposób inny od książki, może momentami głębszy. W interesujący sposób wprowadzono elementy filmu – przerywniki, oddzielające sceny – kolory -których znaczenie ukazuje się dopiero na końcu, zamykającym utwór w sposób mistrzowski, ale wcale nie dający satysfakcji ze „skończonej gry”.

RED

Podczas opowiadania przenosimy się między postaciami, powiązanymi regułami, których na początku nie rozumiemy. Zazwyczaj, w takich grach trzeba sobie rysować mapy. Tutaj jest to zbędne. Rządzi fabuła, mamy się zagłębić w nią, a nie od niej odrywać.

GREEN

Pod pewnymi względami nie jest to gra, jest to opowiadanie w formie podobnej do gry… Niby gramy, ale nie możemy wiele zmienić. Poznajemy postaci, rozmawiamy z nimi, uczestniczymy w różnych momentach ich życia. Ale czy możemy pomóc, czy możemy zmienić ich los? Kiedy wszystkie elementy wskoczyły na moje miejsce i dotarło do mnie, co się właściwie stało, uruchomiłem ponownie grę, żeby rozegrać ją „właściwie”. Poprowadziłem fabułę nieco inaczej, ale główne zdarzenie, które jest osią opowiadania, pozostało bez zmian. Ku mojej głębokiej frustracji. I pogłębieniu zrozumienia zamysłu autora.

> PRESS BLUE BUTTON

Wstrząsająco podana treść, oparta o własne przeżycia autora i inspirowana literaturą, filmem i grami typu interactive fiction. Sama gra jest uznawana za jedną z najciekawszych w swoim gatunku. Zasadnie.

Jak „zagrać”? Najprościej ściągnąć grę ze strony autora (link „Download Photopia 2.01 for Windows”), są też inne wersje. Przy pierwszym uruchomieniu można przeczytać instrukcję. Zrobić to. „Zagrać”. Po skończeniu dać sobie czas na otrząśnięcie się.

• Adam Cadre – Interactive Fiction (m. in. „Photopia”) – ang.

• Wikipedia – Interactive Fiction – ang.

Nie obejrzałem filmu, ale kiedyś czytałem o tym opowiadaniu. Więc się za nie zabrałem. Słusznie, jak się okazało.

Film też obejrzę, tym bardziej że reżyserował David Fincher. Fabuła jednak podobno różni się znacznie, zachowano głównie sam pomysł „odwrotnego starzenia się”.

Książeczka absolutnie, doskonale genialna. Lekka ironia, jakby trochę rosyjski humor (tak mi się kojarzy), głęboka mądrość i zakończenie, które w mocny sposób pokazuje, że zasada życia i to, jak przebiega, pomimo różnic między ludźmi, jest jedna. Benjamin, rodząc się jako starzec, a w miarę upływu czasu młodniejąc, odbywa drogę niby inną od naszej, ale jednak wstrząsająco podobną. „Zniedołężnienie”, postępujące wskutek jego odmłodzenia i tego, jak przestaje rozumieć otoczenie, stosunki z rodziną, do której nie dociera cała sytuacja – wszystko jest opisane w sposób wybitny.

Literatura „mainstreamowa”, ale jednak bliska… hm…  science fiction. Wzięto jeden element rzeczywistości, zmieniono go do absurdu, a potem z żelazną logiką poprowadzono całość – konsekwentnie i do przykrego końca.

Kto nie czytał, niech żałuje. Geniusz, geniusz. Taki krótki utwór, a taki zarąbisty.

Ładny język angielski – nie wiem, czy jest polskie tłumaczenie. Wersja audio jest na Librivox – link poniżej – ale tym razem skusiłem się na literki zamiast dźwięków. Polecam, polecam. Na pewno będę jeszcze czytał tego gościa.

• Manybooks – tekst opowiadania (różne formaty)
• Librivox – F. Scott Fitzgerald – wersje audio

Let me strive every moment of my life to make myself better and better, to the best of my ability, that all may profit by it. Let me think of the right and lend all my assistance to those who need it, with no regard for anything but justice. Let me take what comes with a smile, without loss of courage. Let me be considerate of my country, of my fellow citizens and my associates in everything I say and do. Let me do right to all, and wrong no man.

Hacker i samuraj w jednym – superczłowiek na miarę roku 1933. Hm… z czymś mi się kojarzy ta data.. chyba z innymi superludźmi. No nic. Trochę zabawnych z dzisiejszego punktu widzenia fragmentów. Żeby bohater i jego kompania mogli dotrzeć do wieżowca, w którym ukrył się Zły Facet, jadą taksówką. Pogonie, walki, dżungle, potomkowie azteków, ukryte doliny, złoto i węże na dnie studni. Indiana Jones taki. Idealny materiał dla kogoś, kto przyzwyczaja ucho do języka angielskiego, np. taki Dickens zanim powie, że ktoś stał sobie na chodniku to użyje kilkudziesięciu frustrujących słów – a tutaj usłyszymy, że odważnie sobie stał na zarąbistym chodniku i koniec.

Doskonała interpretacja J. J.  Campanelli – na jego stronie Uvula Audio jest sporo darmowych (bo najwyraźniej wygasły prawa autorskie) audiobooków. Polecam też jego mikropowieść „Full Armor of God”, bardzo porządne. Oprócz używania różnych akcentów i w ogóle jakości, której nierzadko brakuje w komercyjnych książkach audio, dodaje on do tekstu elementy audycji – efekty specjalne przydają historii miłego zabarwienia. Klimat lat trzydziestych i czterdziestych oraz atmosfera opowieści radiowych… Mniam.

• Wikipedia (ang.) – Doc Savage
• Uvula Audio (mp3 – „Man of Bronze”)

Uznany za drugi film (tego samego autora), „Leeds Bridge”.

• Wpis na angielskiej Wikipedii – Roundhay Garden Scene

Bohater jest uzdolnionym konstruktorem, produkującym zbrojenia. Zostaje porwany i poddany przykrej operacji przez Bandę Terrorystów, co wywołuje w nim chęć stworzenia broni, która nie dostanie się w tzw. niepowołane ręce. Konstruuje i ulepsza kostium, w którym potem biega, lata i tłucze różnych – posługując się konwencją z gier komputerowych – bossów. Oprócz zaawansowanych efektów udało się wprowadzić jakąś ciekawą psychologię głównej postaci, Robert Downey Jr. jest w końcu porządnym aktorem (słuszny Oscar za „Chaplina”) i potrafi się znaleźć w wielu gatunkach.

Można obejrzeć, ale proszę się nie spodziewać bardzo głębokich przeżyć. Natomiast efekty komputerowe są super. W dużych ilościach, różnorodne i dobrze wpasowane w opowieść.

• Stopklatka.pl – „Iron Man”

–

aktualizacja: nie dostał Oscara, tylko nominację… żyłem w błędzie…

Historyjka opowiada o misji odniesienia broni (Cudowna Żerdź – Ruyi Jingu Bang) Króla Małp jego właścicielowi, zamienionemu w kamień przez złego władcę. Zbiera się jakaś drużyna i idą z Amerykaninem żeby uratować małpę, bo zły władca się rozbestwił i należałoby go nieco przytemperować.

Polecam. Film jest przeznaczony raczej dla młodszej widowni, ale to i tak bardzo fajna rzecz do obejrzenia. Kolorowa oprawa, może i nieskomplikowany scenariusz – ale nie przesadzajmy… to nie Teatr Telewizji, tylko kino rozrywkowe. Chociaż jest kilka oryginalnych scen i całość nieco odstaje od średniej.

• Filmweb – Forbidden Kingdom

Najgorsze dzieła z J.-C. Van Damme miały więcej energii od tego… utworu kinowego. Jakieś dziesięć razy bardziej wolę obejrzeć dowolny film z Jackie Chanem niż takiego Transportera Trzy.

W pewnym momencie łysy bohater pyta kogoś „a o co w ogóle chodziło”? Ktoś odpowiada „aa jakieś odpady toksyczne, czy coś”… No, to właśnie tak wygląda. Tylko czasem coś jeszcze wybuchnie albo ktoś gdzieś jedzie samochodem.

Na pierwszy rzut oka to omówienie metod działania Inkwizycji. Metod indoktrynacji i procesu wprowadzania młodego mnicha w świat dziwnej moralności. Łatwe wytłumaczenie celu książki to próba „wdeptania w ziemię” metod, używanych w Kościele wieki temu.

Naprawdę jest to analiza totalitaryzmu w każdej formie. Analiza konsekwencji rządzenia w oparciu o ideę uświęcającą wszystko, która w końcu i tak gdzieś zginie, pozostawiając chaos i zło.

Piszą, że to rozliczenie z epoką stalinowską i oczywiście tak jest. Nie jestem znawcą historii (czego często żałuję), ale książka składa się w jedną całość z tym, co można wyczytać, obejrzeć w Teatrach Telewizji czy posłuchać od ludzi, którzy znali tę epokę. Ciekawe czasy dla tych, którzy myśleli niezgodnie z „oficjalną linią”. Samo takie myślenie, bez szczególnego działania przeciwko systemowi, mogło pociągnąć za sobą fatalne konsekwencje.

Wniosek własny, który mi chyba najlepiej utkwił w głowie – u podstaw każdej władzy musi być zaufanie do ludzi i „miłość” (no pun intended). Ludzie mają swoje cele i swoje życie, które władza musi zawsze szanować. Cele dalekosiężne, oparte o prawdy absolutne (w książce – związane z wiarą katolicką, ale wymuszające okrucieństwo i gloryfikowaną przez powieściowego Torquemadę „pogardę”), którym wszystko musi się podporządkować, są złe z zasady.

To oczywiście pytanie, czy piękny cel uświęca najokrutniejsze środki, ale postawione w złożonej formie.

W książce nie ma banału. Momentami wydaje się przyciężka albo przydługa, ale jako całość – wyjątkowo warta przeczytania. Dodatkowo, to jedno z lepszych wydań polskich książek audio, jakie znam (na razie). Czyta Krzysztof Gosztyła, doskonale rozpoznając subtelności tekstu. Między rozdziałami usłyszysz trochę muzyki, brzmiącej jak dźwięki z opisywanej epoki. Doskonale wzmacnia ona atmosferę powieści i ułatwia zanurzenie się w tytułowe ciemności.

Nie podaję żadnych linków, książka audio jest do kupienia w księgarniach tradycyjnych i online.

Ciekawa rzecz w tej powieści to fakt, że autor znany mi z raczej mistycznych pozycji („Gdzie wasze ciała porzucone” czy „Jezus na Marsie”) zabrał się za takie… pulp. Dodatkowo, jest to nieco fałszywe sf. Bez większych problemów otoczkę przyszłościowo-obcoplanetową można zamienić na jakąś starożytność i dać elementy mityczne (zastępując technologię magią).

Wbrew pozorom, tego audiobooka słucha się świetnie… no i mogę go polecić spragnionym lekkiej rozrywki i słuchania czegoś po angielsku.

* Audiobook na Librivox + linki o autorze itp

• „Great French Duel” Mark Twain (1880) – zabawne opowiadanie jednego z moich ulubionych pisarzy, podążające za mało poprawnym politycznie stereotypem „tchórzliwego Francuza”. Dwóch panów ma stanąć do pojedynku na śmierć i życie… Rozdział książki „Tramp Abroad”. Próbka stylu:

He fished out of his vest pocket a couple of little things which I carried to the light and ascertained to be pistols. They were single-barreled and silver-mounted, and very dainty and pretty. I was not able to speak for emotion. I silently hung one of them on my watch-chain, and returned the other. My companion in crime now unrolled a postage-stamp containing several cartridges, and gave me one of them. I asked if he meant to signify by this that our men were to be allowed but one shot apiece. He replied that the French code permitted no more. I then begged him to go and suggest a distance, for my mind was growing weak and confused under the strain which had been put upon it. He named sixty-five yards. I nearly lost my patience.

• „The Man Who Was Not on the Passenger List”, Luke Barr (1892) – połączenie motywu „zemsty zza grobu” z lekkim stylem i dobrym pomysłem na miejsce akcji.

• „The Mystery of the Semi-Detached”, Edith Nesbit (1893) – ciekaw byłem, jak autorka znanych książek dla dzieci radziła sobie z horrorem. Temat nawiedzonego domu bardzo popularny, ale podany dobrze i elegancko.

• „The Adventure of the Mona Lisa”, Carolyn Wells (1912) – niezwykle satysfakcjonujące w lekturze opowiadanie „detektywistyczne”, przypominające mi klimatem.. hm.. Cortazara? Lekkie, pogodne i pomysłowe, część najwyraźniej krótkiej serii „Society of Infallible Detectives”.

• „Rattle of the Bones”, Robert Howard (1929) – chętnie wykorzystywany w horrorach pomysł karczmy na odludziu i pokoju, z którego nie można wyjść, nawet znośne.

• „Gods of the North”, Robert Howard (1934) – niezbyt wyróżniające się z innej tego typu literatury fantasy opowiadanie o Conanie, który biega za nagą nimfą po polach bitwy. Można sobie darować.

• „Egocentric Orbit”, John Cory (1960) – jak zachowa się człowiek, pozostawiony na orbicie w kompletnej samotności… Może niezbyt odkrywcze, ale na szczęście  bardzo krótkie.

• „Quiet, Please”, Kevin Scott (1961) – następne mało odkrywcze, no ale krótkie i nie do końca złe

• „A Matter of Magnitude”, Al Sevcik (1960) –  perełka, „a story with a twist”, oparte na prostym pomyśle ale podane tak, że rozwiązanie dociera do nas (a przynajmniej do mnie) dopiero w ostatniej chwili, pozostawiając czytelnika w radosnym nastroju. Pozytywne, antymilitarne i sprytne science fiction (praktycznie bez science).

• „Summit”, Mack Reynolds (1960) – jeśli sensem atomowych zbrojeń zimnej wojny było tylko odstraszanie, to autor rozwinął ten temat w groteskowy, ale rozsądny i lekki sposób…

” Defense materials. I wonder if ever in the history of the human race anyone ever admitted to producing offense materials.”

• „The Yillian Way”, Keith Laumer (1962) – wyborne, bardzo miłe opowiadanie o tym, jak różne mogą być kultury i jak obraza w jednej może być oznaką szacunku w drugiej. Tutaj w konwencji sf, ale to tylko opakowanie. Zabawne, mądre i smaczne.

Retief looked at him. „Haven’t you noticed the pattern, Mr. Magnan? The series of deliberate affronts?”

• „The Full Armor of God”, J.J. Campanella (1996) – mocne, ostre, poważne sf. Czyta autor. W przyszłości, gdy walka chrześcijaństwa z islamem wspomagana jest przez nowoczesne technologie wojenne, grupa komandosów, nawróconych na wierność Rzymowi i zakuta w specjalne zbroje rusza na akcję mającą na celu ostateczny cios siłom wroga! Ha – polecam, polecam.

• „Pyramid of Amirah” J. P. Kelly (2002) – mistyczna rzecz o dziewczynce, zamurowanej wewnątrz piramidy. Otoczenie to rzeczywistość przypominająca nasz świat; barbarzyństwo czy sposób na kontakt z Absolutem? Ładnie napisane.

(Ilustracja na górze  z Verne’a – „20000 mil…”, prawa autorskie wygasły – patrz notka o nich i o autorach w Wikipedii).

Naturalnie Olga Kurylenko jest mocniejszym punktem (chociaż to złe słowo – bo nie ma wątpliwości co do jej trójwymiarowości) programu. Trochę szkoda, że ją ciągle rzucają o coś, chcą zastrzelić albo spalić – cóż, taki los.

Na szczęście przeżyje, ufff… Inaczej widzowie by się buntowali i prosili o zwrot pieniędzy za bilety. Każdy już by chyba wolał, żeby tego Bonda odstrzelili.

Dość przyjemna, niedługa powieść (nowela?) w porządnej wersji audio (do ściągnięcia z Librivox). Nie jest to pierwszy utwór tego rodzaju (Mary Shelley czy Wells byli wcześniej), ale ponieważ lubię autora chciałem przekonać się, jak wygląda drugie po „The Lost World” opowiadanie serii. Podobno po niej Sir Arthur wpadł w klimat spirytyzmu (matrony rozmawiające z zaświatami i emitujące ektoplazmę). Zdarza się.

Niewątpliwie jedno z arcydzieł literatury światowej, chyba krzywdząco uznawane wyłącznie za książkę dla młodzieży (którą zresztą jest również). Podróż Hucka i jego przygody w towarzystwie zbiegłego niewolnika i dwóch oszustów, powieść drogi, rzecz bardzo pięknie napisana.

Tratwa jest (cóż za pretensjonalne porównanie) pierwowzorem kabrioletu, w którym za kilkadziesiąt lat będzie podróżować po Stanach grupa ludzi dobranych przez przyjaźń lub przypadek („Kalifornia”, „Thelma i Louise”).

Podróż przez mrok, mgłę, ucieczki z nieprzyjaznych miejsc, przyjaźń i sprzeciw wobec niesprawiedliwości, nawet jeśli jest usankcjonowana przez prawo. Studwudziestoletnia powieść masona z sumiastymi wąsami. Bardzo smaczna w czytaniu. Ostatnie rozdziały nieco odstają od poprzednich – większym podejściem humorystycznym, ale nie ma co narzekać.

Podobno Hemingway nazwał tę książkę utworem, z którego pochodzi nowoczesna literatura amerykańska. Użycie slangu (świetnie brzmiące w przypadku niektórych amerykańskich wydań książek audio), barwne opisy prowincji, dosadne opisy różnych grup społecznych, przesądów i zwyczajów w dziewiętnastym wieku. Pewne fragmenty i słownictwo można przy odrobinie złej woli uznać za rasistowskie, ale – jak ktoś napisał – najwierniejszym przyjacielem Hucka, jego opiekunem i osobą zastępującą w wielu sprawach ojca jest „nigger” Jim.

Próbka tekstu:

„Well, if that ain’t just like you, Huck Finn. You CAN get up the infant-schooliest ways of going at a thing. Why, hain’t you ever read any books at all? — Baron Trenck, nor Casanova, nor Benvenuto Chelleeny, nor Henri IV., nor none of them heroes? Who ever heard of getting a prisoner loose in such an oldmaidy way as that? No; the way all the best authorities does is to saw the bed-leg in two, and leave it just so, and swallow the sawdust, so it can’t be found, and put some dirt and grease around the sawed place so the very keenest seneskal can’t see no sign of it’s being sawed, and thinks the bed-leg is perfectly sound. Then, the night you’re ready, fetch the leg a kick, down she goes; slip off your chain, and there you are. Nothing to do but hitch your rope ladder to the battlements, shin down it, break your leg in the moat — because a rope ladder is nineteen foot too short, you know — and there’s your horses and your trusty vassles, and they scoop you up and fling you across a saddle, and away you go to your native Langudoc, or Navarre, or wherever it is. It’s gaudy, Huck. I wish there was a moat to this cabin. If we get time, the night of the escape, we’ll dig one.”

No i tyle.

• Librivox – darmowe, angielskie wersje audio (obecnie dwie różne i trzecia w trakcie nagrywania)
• Loudlit.org (niezły lektor) oraz audiobook treasury – (też darmowe) wersje audio
• Wikipedia: Adventures… (również ciekawe linki do tekstów, w tym skany z pierwszego wydania, ozdobione fantastycznymi ilustracjami – jak ta powyżej)

Ten odcinek jest według opowiadania Roberta A. Heinleina, uznawanego za jednego z klasyków gatunku. Opowiadania z 1947 (!) roku, dotyczącego praw istot wytworzonych przez człowieka wskutek modyfikacji genetycznych. Tekstu Heinleina nie czytałem, film uwspółcześnia formę („drony”, półmechaniczne androidy ze zmodyfikowanym ludzkim DNA, bla bla bla), ale – jeśli wierzyć opisowi oryginału z wikipedii – wzbogaca główną myśl. W filmie bohater (sprawiający wrażenie mało skomplikowanej jednostki) „udowadnia” swoje człowieczeństwo poprzez ukazania wad typowo ludzkich – zdolności do kłamstwa i egoizmu w podstępnej postaci. Dodatkowo, mało subtelnie ale przynajmniej zabawnie, pokazano zepsucie „bogaczy przyszłości”, bawiących się towarzystwem genetycznie wytworzonych, „zabawnych”, zwierzątek. Całkiem udany film, nieźli aktorzy (Anne Heche, Malcolm McDowell), czas trwania serialowy (45 minut). Podobało mi się, ładna scenografia, ciekawe, bez zadęcia. Warto porównać z „Bicentennial Man” – tamten film pokazuje przypadek faktycznie ciekawy i wymagający, ten – w sumie nieco błahy i płaski, ale prostszy i przez to być może bardziej prawdopodobny.

• IMDB (ang., słabe oceny filmu)
• Wikipedia (ang.) – o opowiadaniu

Fajne rzeczy to częściowe użycie techniki rotoskopowej dla postaci (ludzie, konie, Orkowie) i chyba nietypowe jak na ten rodzaj filmu zabiegi stylistyczne. Fragmenty – szczególnie bitwy z Orkami i sceny z Nazgulami mogłyby funkcjonować jako obłędne teledyski „gotyckich” zespołów. Treść też zgadza się w głównych elementach z oryginałem, chociaż naturalnie można znaleźć w Sieci długie eseje ze złośliwą krytyką filmu, podzieloną na kolejne sceny. Film zebrał trochę kiepskich recenzji, co spowodowało podobno wycofanie się z nakręcenia drugiej części, odpowiadającej mniej więcej książkowemu „Powrotowi Króla”. Na końcu Hobbici nie wchodzą jeszcze do Mordoru, Gandalf pokonuje hordy Orków po scenie szarży na koniach, lektor coś mówi – że to na tyle a reszta w drugiej części – i koniec.

Chętni wyszukają sobie co trzeba na youtube. Legalność wątpliwa.

Peter Jackson w swoim dziele nawiązał kilkukrotnie do wersji Ralpha Bakshi. Jackson to rozmach i wspaniałość – ale i śmiertelnie poważne podejście do Tolkiena, Bakshi to nieco szaleńczej fantazji, momenty lekkości konwencji dla młodszych widzów – ale i smak filmu z innej rzeczywistości. Trzeba podejść do sprawy z lekkim dystansem i „otwartym umysłem”, inaczej animacja wyda się słaba. Dla mnie jest w miarę OK – niespecjalnie udana, ale z wieloma ciekawymi elementami.

• Film.org.pl – „Dlaczego to takie brzydkie” – o filmie
• Wikipedia (ang.) – o filmie

Niezwykłe przecięcie dwóch fantazji, polecam – że tak banalnie powiem – z całego serca. Nagroda Hugo 2004 za najlepsze krótkie opowiadanie.

• A Study in Scarlet – opowiadanie Conan Doyle’a, główna inspiracja (ang.)
• PDF: Neil Gaiman, „A Study in Emerald”
• Audiobook (mp3): Neil Gaiman, „A Study in Emerald”

Colin Bateman

Zachwycony filmem („Gra słów” / „Fałszywy trop”) opartym o tę książkę – filmem z cudownym Davidem Thewlisem w roli głównej, filmem, który świetnie mi się oglądało kiedyś, o jakiejś fatalnie późnej porze, na TVP3 – przeczytałem powieść, na której oparto scenariusz. Fajne do poczytania, trochę trudnych słów (jakieś najwyraźniej irlandzkie idiomy) – ale niestety, bez rewelacji. Gorzki absurd filmu rozmył się, momentami powiało banałem przeciętnego kryminału. Są oczywiście świetne fragmenty, które zachęciły reżysera filmu, ale dopiero film wydobył głębię całości, a humor stał się bardziej soczysty.

Belfast jest chyba dobrym punktem wyjścia dla budowania fabuły, a bezsens wielu dramatycznych sytuacji nastraja do przemyśleń. Kilka uwag nt. polityki i terroryzmu. Ale przeważa element rozrywkowy. Czarny humor. Np. postać katolickiego księdza, którego odrzucili wierni. Bo księdzu przeszczepiono serce. Od protestanta.

Kilka próbek tekstu, inwencja autora mogła wznieść się nieco wyżej:

• I woke up in a room with two corpses and a radio alarm which almost delivered a third.
• When I was thirteen I woke up in the middle of the night and found my brother pissing in my typewriter case. I decided there and then that there must be something wonderful about alcohol.
• The skinhead who shot at us. He had FTP written on his head (…) It stands for Fuck The Pope.

Postać bohatera zyskała głębię dzięki Thewlisowi (Jason Isaacs też zagrał co najmniej kompetentnie), tak więc film polecam. Nieco w telewizyjnym stylu, ale fajny. Książkę dla lekko znudzonych, zainteresowanych niezbyt ciążką lekturą.

• Wikipedia (ang.) – Divorcing Jack (książka)
• Filmweb – film

„Medication” (akustycznie):

„Milk” (podobno przeróbka autorstwa Massive Attack):

„Trip My Wire”:

„Candy Says” (tak jest, piosenka Velvet Underground):

„Can’t Seem To Make You Mine” (utwór zespołu the Seeds):

i jako bonus – nieco bez sensu – inna piosenka („Pushin’ Too Hard”) wspomnianej grupy The Seeds z.. ehm… oryginalnym… teledyskiem z lat 60-tych:

+ A Perfect Day Elise oraz Man-size

Neonlicht.

Po pierwsze, interesujące tłumaczenie – anonim. Kto to przetłumaczył?! Nie zdziwiłbym się, gdyby to była „praca na boku” jakiegoś znanego pisarza początku XX w. Jest bardzo porządnie, styl oczywiście to nie arcydzieło sztuki translatorskiej (pamiętajmy – literatura klasy „B”) ale mimo wszystko jest na swój sposób ładny – w „gawędziarskiej” (jak w wyrażeniu „gawędzić przy ognisku”)  interpretacji wydawnictwa MTJ. Czyta Roman Felczyński – lektor z początku wydawał mi się zbyt „powolny” jak na głos Old Shatterhanda (powieść jest pisana w pierwszej osobie), ale przyzwyczaiłem się. Interpretacja jest w porządku, w miarę trwania książki przekonałem się do niej.

Moje ulubione fragmenty to opisy ekscentrycznych postaci – Sam Hawkens czy Old Death są naprawdę fajnie napisani; ten drugi ma w sobie niezwykłą porcję tragizmu, uzależniony od opium i obsesji zemsty, która ostatecznie obróci się przeciw jemu samemu i jego najbliższej rodzinie.

Element chrześcijańskiego humanizmu (mam wrażenie, że nie wiem, o czym piszę) jest dość szczególny w tak „niskim” utworze. Główny bohater, faktycznie alter ego autora (podobno cierpiącego na rozdwojenie jaźni) uosabia zarówno siłę fizyczną, jak i moralną – cechy którymi sam May niekoniecznie mógł się poszczycić.

Najlepsze cechy powieści to „wartka akcja” (jak to często piszą na okładkach filmów, które do niczego się nie nadają), fantastycznie napisany główny bohater – zaskakujący talentem preriowym i traperską inteligencją, jak również wspomnianym humanizmem (często wybiórczym) – oraz zaskakujący smutek końcowego wydźwięku.

Książka jest właściwie epitafium (trudne słowo) dla Dzikiego Zachodu, zamieszkałego przez wybite plemiona Indian, dla prerii, pociętych koleją żelazną i upstrzonych innymi artefaktami bytności białego człowieka. Kopalniami, brudnawymi miasteczkami poszukiwaczy złota i kryjówkami bandytów.

Autor nie znał miejsc, które opisywał ani języków Indian, którymi mówią postaci. To skłania do refleksji.

Może jeszcze próbka stylu z końcówki:

Tak oto zginął testament Apacza, podobnie jak zginął on sam i jak niebawem zginie cała czerwona rasa. Chociaż bogato wyposażona, nie osiągnie ona swego wielkiego celu i nie spełni swej wielkiej misji. Jak skrawki testamentu rozproszone w powietrzu, tak samo bez oparcia i chwili spokoju tułają się i błąkają czerwonoskórzy wojownicy. Tułają się po dalekich równinach, które ongiś stanowiły ich własność. Kto jednak w górach Gros Ventre nad rzeką Metsur stanie nad mogiłą Apacza, ten powie: „Tu spoczywa Winnetou, wielki czerwonoskóry człowiek”. A gdy kiedyś szczątki ostatniego z Indian zgniją w zaroślach i w wodzie, wtedy szlachetnie myślące i czujące pokolenie stanie przed sawannami i górami Zachodu i zawoła: „Tu spoczywa czerwona rasa; nie stała się ona wielką, gdyż nie dano jej osiągnąć wielkości.”

Żeby nie było, że jest to dzieło doskonałe, inny cytat…

Największą radość okazywał Murzyn Bob. Zataczał koła, przewracał kozły i robił miny, które wskutek kontrastu barw: jego czarnej twarzy i siwych włosów, były nieopisanie śmieszne.

He, he, he.

Z tego, co doczytałem, jest jeszcze tom czwarty, ale jakoś ciężko go zdobyć. Nie wiem nawet, czy było polskie tłumaczenie. Trudno, przeżyję.

Wydawnictwo MTJ wydaje dość tanie książki audio, niestety praca lektora nie jest tak dokładnie weryfikowana, jak w innych wydawnictwach (zdarzają się potknięcia, powtórzenia, zła wymowa nazw i nazwisk), ale jak dla mnie jakość wydania „Winnetou” jest całkowicie akceptowalna. A lektor (podobnie, jak w przypadku „Faraona” tego samego wydawnictwa) w porządku i dobrze przygotowany do prezentowania tekstu.

Okładka bez rewelacji, ale zupełnie porządna ilustracja. Indianin na koniu, jak to Indianie lubią. Zresztą kupowałem w formie elektronicznej, więc się nie wgłębiałem w jakość pudełka, nośnika, okładki itp.

Dobra książka na dłużące się chwile. Na stanie w korku na przykład. I jest w niskiej cenie. Dobrze wydane kieszonkowe ;)

• Virtualo.pl – mp3 z pełnym tekstem (ojojoj, trzeba się szarpnąć na 8 zł 77 gr)
• Winnetou – tekst powieści w anonimowym tłumaczeniu
• Wikipedia (ang.) – Karl May

(aktualizacja: 2009-05-05 – kilka poprawek)

Dobrze pamiętam postać dyktatora Muanty, jego wyrzutnie rakiet, ukryte w jakiejś podwodnej jaskini. I jakiś dialog między chłopcem z XX wieku („odmrożonym” w zautomatyzowanej przyszłości), a innymi dziećmi. Chodziło tam o to, że prawdopodobieństwo popełnienia pomyłki podczas prowadzenia pojazdu przez tamtejszy automat jest o ileśtam rzędów wielkości mniejsze od możliwości błędu człowieka, więc ludzie z XX wieku musieli być bardzo odważni, nie bojąc się jeździć tramwajem. Ha, ha.

Świetne ilustracje (autora).

Nie miałem okazji obejrzeć filmu, może nie wytrzymałbym całości. We fragmencie niezły jest początek, potem mamy dość egzotyczny występ Krystyny Jandy i na końcu scenkę, gdzie dziwnie zachowujący się robot, poproszony o usunięcie przyczyny zakłóceń wynosi z mieszkania hałaśliwą ciotkę.

Uwaga, fragment zabarwiony klimatem retro sf – film pochodzi z roku 1983.

• Wywiad z autorem, GW 2004

i mocny cover „Talking Drum” / „Larks’ 2″ w wykonaniu… hm, nie wiem kogo… ale wymiatają. Momentami lekko przynudzają i się chyba gubią, ale trudno.

I kończymy coverem, śpiewa Beth Gibbons:

Powyższy filmik ciekawy, bo za część wizualną utworu „Louise” służą fragmenty filmów ze świetną Louise Brooks.

Odrobinę (khem) przypomina The Cure. Muzycy mają nieco podejrzane fryzury, ale muzyka momentami całkiem znośna.

Heath Ledger zagrał niesamowicie, ale tak naprawdę to w dużej mierze zasługa scenariusza i reżyserii. Nolan kręci świetne filmy (wybitne „The Prestige”, super „Memento”) i można się spodziewać niebanalnej treści. Postać Jokera jest anarchistyczna, tragiczna i zaskakująco podobna do Batmana. Walczy dla idei i dla samej walki. Jest w nim coś szekspirowskiego, czy jakoś tak. Nie wyobraża sobie zabicia Batmana – to byłoby zbyt proste, on chce czegoś bardziej widowiskowego – walk, wybuchów, zniszczenia i winy Batmana. Relacja Batman – Joker przypomina mi nieco dramaturgię azjatyckich filmów akcji ;) , kiedy główny bohater zaczyna rozpoznawać w przeciwniku godnego przeciwnika, którego szkoda byłoby tak po prostu wyeliminować. Tutaj jest to rozwinięte w bardzo głęboki i zajmujący sposób.

No, nic. Polecam film. Może spodziewałem się czegoś nieco innego, ale dobra rzecz.

Ha! Coś się ruszyło, dotychczas polskie sklepy z książkami audio oferowały wysyłkę płyt z plikami mp3. W Virtualo.pl można zapłacić za książkę np. poprzez mTransfer i – tadaaa – pobrać plik. Właśnie kupiłem książkę, faktycznie około 30% taniej, niż w sklepie. Niby nie dostałem płyty ani okładki, ale po co mam sobie półki zastawiać. Mogę ściągać rozdziałami albo tomami. niecałe 9 zł za kilkadziesiąt godzin ukochanego „Winnetou”, do słuchania w samochodzie i na spacerach z psem – hurra hurra hurra :D

Super.

* Filmweb – strona  filmu

]]> http://bgolda.wordpress.com/2008/08/05/perfect-blue-1998/feed/ 0 bg http://bgolda.wordpress.com/2008/07/29/joy-division-warsaw/ http://bgolda.wordpress.com/2008/07/29/joy-division-warsaw/#comments Tue, 29 Jul 2008 20:50:12 +0000 bg http://bgolda.wordpress.com/?p=493 ]]>

i w innej wersji…

Cover „The Headmaster Ritual” The Smiths.

But I ventur’d only to say, „To be sure, sir, if you arrive well before Duquesne, with these fine troops, so well provided with artillery, that place not yet compleatly fortified, and as we hear with no very strong garrison, can probably make but a short resistance. The only danger I apprehend of obstruction to your march is from ambuscades of Indians, who, by constant practice, are dexterous in laying and executing them; and the slender line, near four miles long, which your army must make, may expose it to be attack’d by surprise in its flanks, and to be cut like a thread into several pieces, which, from their distance, can not come up in time to support each other.”

Niesamowity talent, skromność i intelekt wylewają się z tej książki. Umysł badacza i humanisty w jednym, nastawiony na samodoskonalenie i służbę ludzkości. Pewne jego idee widać w relatywnie nowych metodach zarządzania czasem (strony o Getting Things Done czasem wspominają o jego systematycznych metodach).

W skrócie – genialna autobiografia, śledząca ewolucję unikalnej postaci. Piękny styl, całkowicie zrozumiały, przynajmniej we współczesnych wydaniach książki. Tak mi się podobała w wersji audio (niezastąpione Librivox), że zakupiłem paperback (eBay, 1$ plus 6$ przesyłka, nie wykosztowałem się). Nie byłem świadomy, jak bardzo różnią się te dwa wydania – podział na rozdziały, różnice w tekście (włączenie pism z późniejszych okresów). Paperback zawiera kilka dodatkowych utworów – wszystkie bardzo świeże, często odkrywcze, często pełne ostrego poczucia humoru.

Because in every Animal that walks upright, the Deficiency of the Fluids that fill the Muscles appears first in the highest Part: The Face first grows lank and wrinkled; then the Neck; then the Breast and Arms; the lower Parts continuing to the last as plump as ever: So that covering all above with a Basket, and regarding only what is below the Girdle, it is impossible of two Women to know an old from a young one. And as in the dark all Cats are grey, the Pleasure of corporal Enjoyment with an old Woman is at least equal, and frequently superior, every Knack being by Practice capable of Improvement.

Większość jego pism jest jednak poważniejsza ;)

• Wikipedia (ang.)
• Tekst (ang.) – po prawej wybieramy format i „Download”

Bez wątpienia jest to jeden z najlepszych filmów, jakie w życiu widziałem. Dodatkowo, widziałem go poprzednio bardzo dawno temu. Chyba byłem tak mały, że niewiele zrozumiałem, ale paranoiczna atmosfera utkwiła gdzieś w podświadomości. Kilka scen mogło szokująco wpłynąć na to, jak postrzegam niektóre rzeczy.

Film to thriller Hitchcocka, opowiadający o dziwnym zachowaniu pewnej kobiety. Jej mąż zatrudnia swojego starego znajomego, żeby dowiedział się czegoś więcej; żona wydaje się wpadać w niezwykły trans, w którym wciela się w inną osobę. Fabuła to połączenie filmu detektywistycznego, romansu i psychologii. Skojarzyło mi się, że niektóre filmy Lyncha niesamowicie czerpią z „Vertigo” – zagadka, elementy rozwiązania, nagły zwrot koncepcji filmu, złamanie konwencji.

Szczególne wrażenie robi powtórzenie części akcji w zmienionej formie, wywołujące coś w stylu deja vu, kiedy zdarzenia toczą się nieco innym torem, ale straszny koniec musi się powtórzyć, musi nastąpić osaczenie i okrutna, niezasłużona kara.

Psychika głównego bohatera i to, jak kształtuje się jego uczucie do śledzonej kobiety jest sposobem zaczepienia doskonałych obserwacji o tym, jak postrzegamy inne osoby, jak często znamy tylko powierzchowność i jak nasze ograniczenia bezlitośnie mszczą się na nas.

Wspaniała rola Jamesa Stewarta (momentami P. Brosnan go bardzo przypomina) i niesamowita Kim Novak – piękna i przekonująca. Hitchcock najwyraźniej preferował taki typ urody, podobne kobiety są bohaterkami wielu innych jego filmów. On sam nie był podobno zachwycony rolą Novak, dla mnie jest ona fenomenalna. Muszę przeczytać książkę – wywiad Truffaut z Hitchcockiem.

Technicznie film jest – dla mnie – również idealny. Słynne ujęcia i techniki (m. in. zmiana ogniskowej i odległości dla uzyskania efektu przytłoczenia), kopiowane już nieskończoną ilość razy. Nie da się tego dobrze sparodiować, bo parodia – pozbawiona geniuszu – będzie przygnębiająco niskiej jakości.

Polecam 1000 razy.

• Recenzja mistrza – Rogera Eberta

„Psychoza” to świetny film Hitchcocka, nie zestarzał się (może z wyjątkiem dwóch scen). Z rzeczy tego reżysera, które dotychczas widziałem, większe wrażenie wywarło na mnie tylko „Vertigo”, o którym niedługo.

Widać w „Psycho” mnóstwo wspaniałych elementów, powtarzanych w nieskończoność aż do dzisiaj przez kolejne pokolenia twórców filmów. Niektóre zabiegi zupełnie nowatorskie (drastyczna zmiana głównego bohatera pod koniec), nieśmiertelne i mocne ujęcia – fantastyczna inspiracja dla filmów i gier komputerowych. Psychika właściciela hotelu wydała mi się potraktowana w trochę zbyt prosty sposób, ale tłumaczę sobie, że 50 lat temu było to i tak sporo. Końcowe wyjaśnienia żenujące, ale przedostatnia scena (z „przebłyskiem” czaszki spod twarzy zabójcy) je rekompensuje.

Surowe zdjęcia, elementy exploitation movie,  dobra gra aktorska. Role Janet Leigh i Anthony’ego Perkinsa po prostu błyszczą. Ona – po złej decyzji życiowej, w trakcie „odkręcania” tego, co nabroiła. On – najwyraźniej pod silnym wpływem matki, samotny, ze swoim ekscentycznym hobby (taksydermia, fuj). Czy ich związek jest skazany na niepowodzenie? Muahaahaha.

• Roger Ebert – recenzja

Inne sprawy to „infiltracja” środowiska służących i pracownic fizycznych – można dotrzeć przez jeden z linków poniżej. Opisuję i podaję linki do oryginalnych wersji utworów.

Z jej książek wyłania się obraz osoby o silnym charakterze, serdecznej, kochającej ludzi i doskonale nawiązującej kontakty. Pozornie naiwna, ale faktycznie raczej nie potrafiąca się zbyt długo martwić. Swobodnie przechodzi od opisów drastycznych do radosnych.  Bardzo odporna psychicznie.

„Around the World in Seventy-Two Days” jest opisem (bijącej ówczesny rekord) podróży, naśladującej bohaterów znanej powieści Verne’a – z którym autorka zresztą się spotyka na początku książki. Opisem trasy, krajów, zwyczajów i kontaktów z ludźmi roku 1889. Niektóre epizody są banalne, niektóre niesamowicie zapadają w pamięci. Takie są relacje z Chin i Japonii. Chiny autorka nazywa najokropniejszym ze wszystkich odwiedzonych, pełnym zaniedbanych i gburowatych ludzi krajem, opisuje publiczne egzekucje i metody tortur. Japonia jest dla niej najpiękniejszym (z wyjątkiem oczywiście własnego kraju, he he) miejscem. Ludzie tam są szlachetni, pięknie ubrani a ich mądrość (np. przejmowanie najbardziej pożytecznych elementów z innych kultur) – wzorcowa.

Pełno w książce fragmentów nieco naiwnych i rażących słabym humorem. Ludzie w XIX w. nie potrzebowali tak wysublimowanych środków, jak w XXI. Jednak jest trochę dobrych żartów, a całość pozostawiła na mnie bardzo miłe wrażenie.

One place, where a large crowd greeted me, a man on the limits of it yelled:

„Did you ride on an elephant, Nellie?” and when I said I had not, he dropped his head and went away.

Jedną z myśli po lekturze był podziw dla stanu transportu w XIX wieku, nie dysponującego jeszcze samolotami, ale pozwalającego na dość wygodne, względnie punktualne i nawet dostępne finansowo (według końcowych wyliczeń) dla osoby z „klasy średniej” poruszanie się around the world.

• Wikipedia (ang.) – Nellie Bly
• Librivox – audiobooki (ang.) autorstwa Nellie Bly
• Bardziej znane teksty autorki: 1 oraz 2

„Notorious” („Osławiona”) jest najstarszym filmem tego reżysera, który widziałem. Wiem, że dorobek Hitchcocka sięga okresu kina niemego, może kiedyś dojdę też do tego etapu.

Film można spokojnie określić jako thriller psychologiczny. Nie jestem zakochanym w filmie „Casablanca” fanem Ingrid Bergman (ze wszystkich ostatnio pochłoniętych Hitchcocków największe wrażenia wywarła na mnie Kim Novak w „Vertigo” – muszę się zebrać w sobie, żeby ładnie to opisać), ale bardzo bohaterkę gra, maskującą piękny charakter pozorami dekadencji, zdolną do szokujących poświęceń dla wyższych idei. Zwerbowana do szpiegowania spiskujących przeciwko USA nazistów, zostaje wepchnięta w związek i małżeństwo z członkiem tej organizacji. Jest jednak zakochana w cynicznym, obojętnym i zaangażowanym w wymagającą dystansu policyjną pracę Carym Grancie. Walczy z pragnieniem wyjawienia mu swoich uczuć (facet ma o niej nienajlepszą opinię, ale sam zachowuje się dość podle). Rzeczy nie są proste, a będą się komplikować.

Świetna fabuła, dopracowane zdjęcia („odwrócona” scena przebudzenia), po których znać autora „Psychozy”. Plus bardzo dobra gra aktorów. Ogląda się dobrze, nie czuć szczególnie, żeby wiek filmu obniżał jego wiarygodność. Pewne podobieństwa do dużo późniejszego „Vertigo” – kontrast między tym, jak widzimy (lub „tworzymy”) drugą osobę, a tym, jaka ona jest naprawdę. Mocna rzecz.

• Wikipedia (ang.) – „Notorious”
• Recenzja Rogera Eberta

Bardzo ładny, mądry film.

• Filmweb – strona filmu

Fani w muzycznej ekstazie nie dadzą chłopakowi pośpiewać…

Sweetness, sweetness…

Bigmouth, la … bigmouth, la …
Bigmouth strikes again
And I’ve got no right to take my place
With the Human race

Taki fajny zespół. Pretensjonalność na poziomie średnio – wyższym, muzyka nieco histeryczna… Lubię bardzo!!

• MySpace – Altan Urag

• Strona zespołu Coma

• Filmweb – strona filmu
• Artykuł o Autorze filmu na culture.pl – tu
• Wikipedia

„Jeden i pół”

film jest czarno – biały.

/panorama kawałka łąki, w trakcie jej trwania widzimy Muido – siedzi na leżaku, trzymając kubek z wodą, jakby przed chwilą ktoś mu go podał. po chwili zaczyna powoli pić. jeszcze przez chwilę oglądamy łąkę. w tle Wagner.

/oparty o drzewo, Muido rozmawia przez komórkę
- tak, agencja? potrzebuję do filmu kilku specyficznych aktorów… chudego magika, otyłą damę w czerni, irytującego krytyka filmowego, kilka kobiet o południowej urodzie… mam w głowie świetną scenę z haremem… no, najlepiej niedrogo…

/M z łopatą na środku trawnika mówi do kamery, obok wbity palik
- mój zespół buduje rusztowanie, na którym oprzemy wyrzutnię rakiety; scena będzie miała duży rozmach, chcemy przyciągnąć widzów… elementy science fiction… jako scenarzysta i reżyser równocześnie… nie jestem do końca pewien tej sceny z rakietą, ale robotnicy byli za pół ceny… niektórzy stepują… myślałem o umieszczeniu w scenie z rakietą stepującego Freda Astaire… hm… dobra, do roboty… rakieta ma dojechać za tydzień…
/próbuje wbić łopatę w ziemię, nie idzie mu, ziemia jest za twarda
- same problemy! porca miseria!

/oparty o drzewo, M rozmawia przez komórkę
- nie kochanie, nie ma tu żadnych kobiet, tylko ekipa
/ kamerzysta obraca się wokoło M, dokoła nie ma kompletnie nikogo
- fantastyczna okolica…. przyjedziesz?… oczywiście, że chcę!… aaa, delegacja… i głowa cię boli… no, to nie przyjeżdżaj….

/trawnik na tle drzew. M mówi do kamery, gestykulując
- końcowe ujęcia to afirmacja życia! mnóstwo aktorów schodzi z wysokich schodów, scena istnie patiomkinowska, tylko… (myśli) tak na odwrót jakby… i wszędzie pełno klaunów (wyjmuje czerwony nos z kieszeni i zakłada sobie), grają na trąbkach, bębnach i tych… no, jak się to nazywa…
(wykonuje ruchy rękoma, jakby grał na akordeonie, coraz bardziej zapala się do swojego pomysłu)… wszyscy tańczą, przekazując uniwersalną prawdę o dynamice mas ludzkich, o ruchu, o radości i ulotności chwili!

/pod drzewem, M rozmawia przez komórkę (już bez nosa klauna)
- biuro kardynała? no tak, dzwoniłem wcześniej, chciałem porozmawiać z jego eminencją, jako reżyser, przedstawiciel świata filmu, pragnący duchowego przewodnictwa… najchętniej w łaźni… halo! halo!
/chwilę rozmyśla, dzwoni gdzieś
- agencja? nazywam się Muido… tak, zamawiałem tych aktorów… jak to grypa? ale krytyk dojedzie? świetnie.. aaa, promocja na dziennikarzy? tak, wezmę kilku…

/inny trawnik, na składanym krzesełku siedzi Krytyk, obok składany stolik, na nim obrus i wazonik z kwiatkiem. M kuca obok stolika, patrzy w górę na K
K: – posłuchaj, Muido… twoja koncepcja jest z gruntu fałszywa… mylisz cytat z parodią, nie potrafisz właściwie stworzyć nic nowego… miotasz się między sentymentalizmem a chybionym postmodernizmem, bez umiejętności, bez pomysłu… ten film to żałosna próba wykonania dowolnego utworu, byleby tylko spełniał on twoje bezwartościowe założenia formalne… maskujące kompletny brak własnej idei…
/M wyjmuje z kieszeni scyzoryk, sprawdza czy jest ostry, dziabie ziemię i mierzy wzrokiem krytyka. w końcu chowa scyzoryk
M: – nie dojechała piękna dziewczyna, chciałem, żeby uśmiechała się do mnie, cała w bieli, urocza, magiczna…
K: – strasznie pretensjonalne… według mnie to, czego potrzebujesz, to umiarkowana nagość, odrobina poetyki snu, żeby nie powiedzieć, realizmu magicznego… hm… to też ograne… ale przede wszystkim – odpowiednia scenografia… ja wiem, może uzdrowisko? albo supermarket… coś, co przyciągnie widza…
M: – myślałem, że łąka… drzewa… to bardzo metafizyczne otoczenie… natura. prawda. niewinność. a równocześnie brutalizm życia… obraz przemawia bezpośrednio – weźmy takiego Roberta Flaherty’ego… a nagość… koleżanki nie chciały się rozbierać… początkujący reżyser… prosiły mnie o portfolio…
K: – rozumiem. oczywiście. no, trudno, musisz sobie radzić sam – na mnie już czas. zresztą, nadchodzą dziennikarze, masz konferencję prasową (wychodzi)
/ M próbuje wejść pod stolik, stolik się przewraca, spada wazonik
/ przychodzi Chudy magik i zakłada sobie nos klauna
/ M ucieka przed dziennikarzami
/ Chudy magik zaczyna powoli tańczyć

koniec.

„Siódma pieczęć” jest o życiu, wierze, miłości i śmierci… Powracający z krucjaty rycerz trafia do kraju, opanowanego przez zarazę. Jego religijność jest nieszczególna, ale wątpienie jest jego siłą, facet nie potrafi ustać w szukaniu prawdy. Obrazy zniszczenia i fanatyzmu religijnego (wiedźma! spalić ją!) są łagodzone przez obrazy radości życia i postawę innych postaci, np. zaradnego giermka, który nie ma problemów decyzyjnych i wydaje się dużo szczęśliwszy, podchodząc do ostatecznych tematów w mało refleksyjny sposób. Śmierć – w gustownym czarnym wdzianku – nie podaje rozwiązań, a wygrać z nią (nawet w szachy) nie sposób.

Podobało mi się, ale brakuje mi umiejętności i głębi emocjonalnej do jakiejś porządnej recenzji… Film jest również ważny ze względu na wpływ, jaki wywarł na kulturę – cytaty spotykamy często i gęsto. Woody’ego Allen, Monty Python i różne takie, poważniejsze również.

Po napisaniu powyższego sprawdziłem, co Wielki Roger Ebert ma do powiedzenia o tym filmie. Lepiej się zna na temacie i pisze ładniej, polecam się zapoznać.

• Harry Harrison, „Misplaced Battleship” (mp3 - kolekcja Librivox) – dobra próbka twórczości jednego z moich ulubionych autorów sf - jego seria o „Stalowym Szczurze” to świetna rozrywka, czyta się dobrze - bardzo zabawne, niewymagające intelektualnie… Bohater ma tzw. Mnóstwo Zabawnych Perypetii, przeważnie związanych z zapobieganiem kosmicznym przestępstwom. Pulp fiction, oczywiście, ale w swojej klasie piękna i relaksująca lektura. „Misplaced Battleship” to opowiadanie, które po rozwinięciu jest pierwszą książką ze wspomnianej serii. Jest jakiś problem z prawami autorskimi, oficjalna strona autora twierdzi, że nie jest ono public domain, ale zarówno Project Gutenberg, jak i Librivox nie zdejmują tekstu ani mp3 - podejrzewam, że są wrażliwi na ewentualne procesy, więc może tekst jest jednak darmowy.

• Harry Harrison, „The Toy Shop” oraz „The Repairman” (mp3 – kolekcja Librivox, drugie opowiadanie też dostępne tu) – dwa krótkie dziełka, polecam. Pierwsze o tajemniczym wynalazku, drugie w typowym dla autora stylu „śmiałek na obcej planecie, kupa zabawy”.

• Stephen A. Kallis, „The Untouchable” (mp3 – kolekcja Librivox) – opowiadanie o niezwykłym narzędziu, którego autor nie przewidział pewnej sytuacji, bardzo przyjemne…

Oryginalne teksty dla chętnych dostępne na stronach Project Gutenberg.

Ilustracja: Sir John Tenniel, „Painting the Rose Bushes” (źródło: The Victorian Web)

Jakiego typu to film? Jeśli widzieliście: „Memento”, „Drabinę Jakubową”, „Fight Club”, „Pająka” Cronenberga i ewentualnie „Zagubioną autostradę”, to macie chyba właściwy zestaw. Historia choroby psychicznej (?) tytułowego mechanika została pocięta na fragmenty, które wydają się łączyć w sensowną całość, ale sposób opowiadania sprowadza nas kilka razy „na manowce”; rzeczywistość miesza się z halucynacją, pewne zdarzenia z przeszłości bohater „nadpisuje” stworzoną przez siebie fikcją. Rozwiązania są według mnie tylko dwa, jedno bezpośrednio pokazane, drugie chyba zasugerowane końcową sceną (prawie cytat z Lyncha).

Kojarzy mi się jeszcze krótkie opowiadanie Jacka Piekary „Piekło”.

Ciekawa symbolika, doskonałe zdjęcia. Film jest anglojęzyczny, ale faktycznie to produkcja hiszpańska. Nieźle. Ładne „lokacje”. Dobre aktorstwo.

No właśnie, Christian Bale.

Facet do zdjęć się ZAGŁODZIŁ. Wygląda jak postać ze zdjęć, przedstawiających obozy zagłady albo obszary, ogarnięte klęską głodu. Potworne wrażenie, dodatkowo niepewność - czy było warto? Bale ze swojego wychudzonego ciała robi niesamowite narzędzie aktorskie, ale uczucia mam mieszane. Pasuje to do roli człowieka, dręczonego bezsennością i poczuciem winy. Po zakończeniu zdjęć Bale przytył i przypakował (do zdjęć w nowym „Batmanie”). Plastyczny aktor, skłonny do poświęceń. Mam nadzieję, że nie żałuje bycia przez jakiś czas szkieletem. Oczywiście, jego forma jest tylko uzupełnieniem dobrej gry – jego przedstawienie psychiki głównego bohatera jest super ważne dla atrakcyjności filmu.

Polecam bardzo, można było w scenariuszu pozostawić trochę niedopowiedzeń, ale film dobry.

Podobno dużo inspiracji Dostojewskim, nie wiem, słabo znam :)

• Filmweb - strona filmu

• Arthur C. Clark, „9 Billion Names Of God” – sf, raczej w stylu retro. Z wątkiem mistycznym i nieco irytującym elementem morału z serii „ci naukowcy to kiedyś wszystko wysadzą w powietrze”. Nie jest złe, ale nie przebierałem nogami z zachwytu.

• O. Henry, „After Twenty Years” (link) – całkiem porządnie napisane, ale krótkie (mp3 trwa siedem minut) i raczej proste w pomyśle. Że tak określę, „lajtowy utwór”. Nie będę fanem tego autora, chociaż zakończenia ma ciekawe (a story with a twist).

• Platon, „Ion” (link) – utwór z „Dialogów”, ciekawe przemyślenia; popiszę trochę, uwaga, będzie grafomaństwo.

Sokrates rozgranicza sztukę (to powinien wpisać jakieś słowo po grecku) od inspiracji (tu mogłoby być inne słowo po grecku, ale ani ja, ani 99% czytelników nie zna greki). Jak twierdzi, znajomość sztuki (pojęcie to jest dla niego bliskie „rzemiosłu”) jest działalnością czysto intelektualną i zasadniczo różni się od inspiracji – czyli rodzaju natchnienia, stanu bliskiego szaleństwu, kiedy artysta kontaktuje się z bogami (whatever) i tworzy lub interpretuje. Artyście (przykładem jest Ion, profesjonalny interpretator Homera) oczywiście należy się szacunek i laury, ale nie będzie on autorytetem w sprawach sztuki, jeśli jego główną domeną jest inspiracja, a nie sama sztuka. Coś takiego zrozumiałem, może niekoniecznie poprawnie…

Pan S. zwraca też uwagę, że gigantycznym błędem jest ograniczenie się w znajomości sztuki do „najlepszych” dzieł i utworów. Sztuka jest pewną ideą, żeby ją zrozumieć należy poznać jej różne przejawy (w domyśle – również utwory nieudane). Omawiamy cechy dzieła, przejawy boskości, a nie „pracę autora X”. Ograniczanie się do wycinka gatunku i wąska specjalizacja zupełnie nie jest dobrym rozwiązaniem.

Widać w tym „opowiadaniu” lekki brak szacunku dla zawodu aktorsta (np. Sokrates dziwi się, czemu normalny człowiek miałby wybuchać płaczem przed innymi ludźmi, jeśli nic go nie boli), ale Ion jest zbyt pewny siebie i za bardzo nastawiony na zysk i sławę, a nie na sztukę – zasługuje więc na to, żeby go nieco przycisnąć i intelektualnie sponiewierać…

W przypisach do tekstu ktoś poleca zapoznanie się z teoriami Platona dotyczącymi rzeczywistości, „form” i sztuki, żeby lepiej zrozumieć o co się właściwie pluje Sokrates. Może warto. Dla ciekawych – teksty angielskich tłumaczenia Platona na stronach MIT Internet Classics Archive (jest tam też dużo innych ciekawych rzeczy, jeśli ktoś dysponuje nadmiarem czasu).

• Eva M. Tappan, „Heroes of the Middle Ages” (fragmenty) (link); niezbyt dobre, proste, krótkie teksty, rodzaje opracowań zdarzeń historycznych i mitologicznych (niezbyt od siebie odgraniczonych - wiecie, Herakles, Beowulf, Marco Polo i inni bohaterowie), groch z kapustą pomyślany dla młodzieży jako punkt wyjścia do zaintersowania się historią i literaturą. Szlachetny zamiar, ale niezbyt mnie to zainteresowało.

• Philip K. Dick, „We Can Remember It for You, Wholesale” (1966) – wspaniałe, jak zawsze (bo znałem wcześniej). Dość ekscentyczny film „Total Recall” był niezwykle rozwinięty w stosunku do opowiadania (w sumie, świetnie dopasowany do szaleńczo – tandentego klimatu utworu), ale pozbawiony genialnej końcówki, ”zawijającej” fabułę w typowy dla autora sposób
• Rudyard Kipling, „Mark of the Beast” – 30 minut eleganckiej prozy w egzotycznych klimatach Indii; piękny styl Kiplinga, uwielbiam go. Dobra librivoxowa interpretacja – dostępne na Librivox
• H. P. Lovecraft, „Crawling Chaos” – jak to się mówi, „utrzymane w konwencji koszmaru sennego”, fantazyjne bzdety ;) w ładnej oprawie i interpretacji. Dostępne na Librivox

Co się nie podobało? Jakieś takie wtręty niby-moralizujące, które moje przewrażliwienie odebrało jako przejawy ”amerykańskiego fundamentalizmu”. Naukowcy, odkrywający lek, który okazuje się przekleństwem. Dość popularne w filmach, ale to motyw nieładnie i niepotrzebnie osłabiający zaufanie ludzi do nauki. Główny bohater ratuje ludzkość, ale ginie - pozbawiony wiary w osiedle ocalonych, schowane gdzieś w górach. Bohaterka wraz z dzieckiem, natchnieni wiarą idą ku osiedlu, by budować wspaniałą przyszłość.

Generalnie - polecam. Skłaniam się ku opinii, że jest to film Ładny i Wzruszający. Wady tak nieduże, że warto obejrzeć i się samemu przekonać. I przede wszystkim – obejrzeć „Children of Man”, żeby mieć porównanie. Tematyka bliska, a różnice w wykonaniu znaczące.

• IMDB (ang.): „I Am Legend”

Film jest dużo bardziej mroczny niż poprzednie, plastycznie elegancki i obecne są ważniejsze wątki z piątej części serii. Wydawał mi się znacząco lepszy od poprzednich, ale może to już efekt indoktrynacji marketingowej. Już pierwsza scena wyraźnie odstaje od poprzednich filmów, bardziej przypominając mi atmosferę książki, niż filmów a la familijny Disney o zwierzątkach albo Nieznośnych Urwisach. Z tą częścią nastąpił spory skok jakości. Momentami, film jest po prostu wspaniały.

Alan Rickman jako Snape będzie później dość kluczową postacią (już prawie płaczę na samą myśl), przydałoby się więcej scen z jego udziałem, chociaż udaje mu się błysnąć kilka razy. I pojawia się wspaniała Helena Bonham Carter w idealnej dla siebie roli Bellatrix Lestrange. Aktorka, która zgrała Dolores Umbridge też jest świetna, pokazując postać z poważnymi odchyłami na punkcie władzy i porządku. Nie wycięto postaci Kreachera, która będzie bardzo ważna (aach… wyjątkowo wzruszająca i świetnie zaplanowana historia) w ostatniej części. Ma być ona (ostatnia część, a nie postać Kreachera) podzielona na dwa filmy, z powodu dużej ilości materiału i oczekiwanych zysków (co dwa bilety to nie jeden).

Be aware, you scum - mudblood filth and blood-traitors… Death will reap his harvest… and you will feel the power of the Dark Lord ascending…

Uups… Sorry, poniosło mnie.

• IMDB (ang.): „Harry Potter and the Order of the Phoenix”

W sumie, bardzo dobrze zrobiona sensacja, z której niewiele wynika, ale ładnie się ogląda. Dostała niezłe recenzje, pojawiają się określenia, że to „film noir”, chyba słuszne. Morał z filmu to ”chwytaj dzień i dzwoń do dziewczyny” - bardzo rozsądny. Zdjęcia mroczne i eleganckie, całość dzieje się w nocy, by z nastaniem świtu dać wszystkim nadzieję i pozostawić siwego zabójcę losowi, na jaki zapracował.

• IMDB (ang.) – „Collateral”

Kilka rzeczy się udało w tym filmie – nieco udanych scen akcji, czasem typowo komiksowe ujęcia bohatera a la Batman i motyw zemsty, która - jak wiadomo – najlepiej smakuje na zimno. Z jakiegoś powodu ogólne wrażenie jest momentami nieco… hm… telewizyjne. Coś nieprzekonującego w zdjęciach, czy może reżyserii. I dlatego filmowi daleko do arcydzieła.

Zły bohater (ten najbardziej zły – wiecie, ten co mu na końcu Dobry Gość wbija coś w czaszkę, wrzuca na zaostrzoną rurę albo spycha z wieżowca) jest zagrany przez Travoltę. Facet nieco przytył, a jakość jego aktorstwa jakoś mnie nie zachwyciła. Ale nie jest bardzo źle. Pojawiają się też jakieś dziwne postacie sąsiadów Punishera, niemal na pewno wprowadzone, żeby fani komiksu mogli bronić zgodności filmu z serią (co nie jest jednak ostatecznym wyznacznikiem jakości).

Fabuła nie jest denna, jak to często bywa - ostateczna zemsta Punishera jest bardziej psychologiczna, niż związana z użyciem broni palnej. Zwraca negatywne postacie przeciwko sobie, niszcząc kruche podstawy ich Marnej Egzystencji. Po drodze oczywiście jest bardzo brutalnie, komiksowo i obrzydliwie.

Była kiedyś jeszcze jedna adaptacja komiksu, chyba z Dolphem Lundgrenem. Widziałem, ale została słusznie zepchnięta do podświadomości i nic z niej nie pamiętam.

• IMDB (ang.) - ”The Punisher”

• Ghost Story Collections, Horror Story Collections, Mystery Story Collections – stąd słuchałem sporo Lovecrafta, trochę dobrych staroci w rodzaju Conan-Doyle’a, ale też można znaleźć bardziej ”mainstreamowych” autorów - Dickens, Kipling, Woolf, mnóstwo tego…
• Short Story Collections – klasyka i dziełka mniej znane, warto zajrzeć
• Favourite Chapters Collections – można się zapoznać z ulubionymi przez lektorów rozdziałami książek i być może zainteresować się pełnym tekstem
• Nonfiction Collection – okazja do zapoznania się z krótkimi utworami o tematyce historycznej, satyrą społeczną, filozofią, medycyną (raczej XIX-wieczną), wybitnym dziennikarstwem, religią -  oraz innymi tekstami, w zależności od zainteresowań i nastroju…
• Insomnia Collection - dość zabawna koncepcja antologii najnudniejszych możliwych utworów, w tym przepisy pocztowe, jakieś opisy roślin, trochę mistyki, zagadnienia związane ze zbrojonym betonem, pierwsze tysiąc cyfr liczby pi… sen gwarantowany!
• Kilka serii związanych z poezją – dla zaawansowanych (dla mnie za trudne)

Jest tego mnóstwo, tylko wybierać. Ja wydłubuję krótkie, pojedyncze utwory i delektuję się nimi na spacerze z psem :)

Mamy tu jeden z tematów, które autor bardzo szczęśliwie eksploatował – „zapętlanie się” czasu i wpływanie na przyszłość. Kilka zwyczajnych przedmiotów, które bohater zachowuje po dziwnym zleceniu, ratuje mu życie. Jeden z wielu utworów Dicka, które opierają się na jednym, chociaż oryginalnym i mind bending pomyśle. Dobre science-fiction. Wątpliwa może jest motywacja oraz metody działania bohatera w końcowych scenach, ale nie oszukujmy się – to literatura rozrywkowa, a autor wolał zajmować się fabułą, niż psychologią postaci.

Język angielski Dicka jest przeze mnie dość dobrze przyswajalny, średnio zaawansowane słownictwo, najwyżej kilka nieznanych słów. I bardzo dobrze. Zresztą, u niego najważniejszy jest pomysł. Jeśli jest dobry to bez problemu mogę wybaczyć różne ewentualne usterki, czy momentami zbyt prosty styl.

http://bgolda.wordpress.com/ksiazki-audio-czym-jesc/

„V” to jeszcze jedna antyutopia, wyjątkowo udana. Trochę podobna do „Equilibrium”, pośrednio oczywiście do ”1984″ Orwella. Londyn pod rządami partii faszystowskiej i charyzmatycznego przywódcy (ojej, to Gandalf…), tłoczących poprzez telewizję „jedyną prawdę” otępiałemu społeczeństwu. Hugo Weaving, którego twarz została na najbliższe 200 lat skojarzona z Agentem Smithem, przez cały film ukrywa szczęśliwie tę twarz pod maską Guya Fawkesa, uczestnika spisku prochowego, którego historia w pewien sposób splata się z fabułą filmu. Weaving gra „ostatniego sprawiedliwego”, którego bolesna (dosłownie) wiedza o sposobie działania obecnego ustroju zmusza do buntu. Oczytany, romantyczny, waleczny. Żyje zemstą godną Hrabiego Monte Christo. Ale rola Natalie Portman jest dużo lepsza. Jest rewelacyjna. Sposób, jaki wybrał V, żeby „otworzyć jej oczy” to brutalne świństwo, do którego nie miał prawa - jej przebudzenie najwyraźniej było tego warte, ale te sceny to chyba najbardziej zapadające w pamięć fragmenty filmu. Dają popalić widzowi.

Pomimo pewnego fanatyzmu, charakteryzującego ”V”, film uzyskuje u mnie wysoką notę - jest oryginalny, mocny i zmusza do myślenia. Sceny walk są bardzo plastyczne. Całość bardzo dobra, dużo powyżej przeciętnej.

• Filmweb – strona filmu
• Wikipedia (PL) - strona o filmie (sporo ciekawostek); wersja angielska nieco lepsza

• MP3, około 20 minut; StarShip Sofa podcasts By The Falls by Harry Harrison
• Pełny tekst opowiadania z komentarzem autora na scifi.com

Ciekawa rzecz - piszę o wielu, że nie są rewelacyjne,  ale porównuję je wszystkie do „Owl Creek” i „Spook House”, czyli do dość wysokiego poziomu.

A Baby Tramp – o dziecku, które powraca do miasta zmarłych rodziców, wiedzione jakimś Tajemniczym Instynktem; raczej mało zaskakujące, nie wyróżnia się na tyle, żebym mógł napisać „super, polecam”

The Damned Thing – nasuwa skojarzenia z Lovecraftem; potwór, który budzi śmiertelne przerażenie, nie musi mieć wyraźnej, fizycznej formy; jeśli nie jesteśmy w stanie czegoś opisać, budzi to dodatkowy lęk (np. kamuflaż takiego „Predatora”… no, nieważne)

A Jug of Sirup - z początku tradycyjne opowiadanie ”o duchach”, koniec jednak groteskowy i oryginalny; lekkie, dobry lektor

A Psychological Shipwreck - podobnie jak w opowiadaniu ”Owl Creek”, występuje tu ”przeskok” fabuły - takie Borgesowsko-Cortazarowskie coś; nie jest to Niezwykle Zaskakujące, bo trochę się zestarzało

The Spook House – „super, polecam”; atmosfera ma w sobie coś z Poego, a motyw pokoju, z którego nie można wyjść to jeden z ulubionych tematów autorów horrorów; krótka, zwarta forma - dla mnie hit powyższego zestawu

Wkrótce opiszę jakieś opowiadania polskiego autora, Stefana Grabińskiego – zacząłem czytać pojedyncze utwory i jest to raczej bliska Bierce’owi literaturka.

Wyczytałem gdzieś, że jednym z popularnych autorów opowiadań „niesamowitych” (w sensie – w okolicach E. A. Poe, chociaż faktycznie styl nieco inny) był Ambrose Bierce. Koniec XIX, początek XX wieku. Poczytałem trochę i polecam!

„An Occurrence at Owl Creek Bridge” – opowiadanie o człowieku, który ucieka spod szubienicy; podejrzewam, że Borges i Cortazar znali je dobrze…

Ha! zajrzałem do Wikipedii i piszą tam o wpływie na wiele książek (właśnie Borges!), filmów (np. „Lost Highway”, ”Szósty Zmysł” i „Jacob’s Ladder”, które to mnie nieźle sponiewierało) i nowatorstwie formy. Nie da się ukryć.

Motyw jest obecnie często eksploatowany, więc czytelnik może nie poczuć się zupełnie zaskoczony. Niewykluczone też, że podobny utwór napisał ktoś wcześniej. Ale bez wątpienia - jest to kawał dobrej, XIX-wiecznej roboty.

In 2005, Kurt Vonnegut referred to „Occurrence” in his book „A Man Without a Country” as one of the greatest works of American literature, and called anyone who hadn’t read it a „twerp” (angielska Wikipedia)

A tutaj (LikeTelevision™) mamy oparty na opowiadaniu film, wyświetlany w serii Twilight Zone w latach 60-tych, trwa około 30 min. Adaptacja świetna, aż się zdziwiłem. Może nieco przydługi, ale nawet znając zakończenie – robi wrażenie… Dostał Oskara za film krótkometrażowy i nagrodę w Cannes, nieźle.

Standardowe linki:

• Librivox - książka audio (ang.), jest też w innych wykonaniach (jest tam też link do tekstu)
• Librivox – inne utwory tego samego autora w mp3
• Ambrose Bierce - Wikipedia (ang.)
• An Occurrence at Owl Creek Bridge – Wikipedia (ang.)

Zdjęcie autora jest na licencji Public Domain.

Historya ta opowiada o historii życia robota serii NDR-113, zwanego Andrew. Został on wyposażony w mózg, który działa w niektórych sytuacjach podobnie do ludzkiego, ma też złożone (w nieznanym, ale wysokim stopniu) możliwości rozwoju intelektualnego. Andrew coraz dalej posuwa się w przekształcaniu swojego organizmu i w rozwoju osobowości, zbliżając się do stania się człowiekiem. No właśnie, czy na pewno tak jest? Książka zadaje pytania o granice człowieczeństwa nieco inaczej, niż u mojego ulubionego Dicka. Pod pewnymi względami bohater staje się podobny do ludzi, co prowadzi do problemów z interpretacją jego roli i miejsca. Upodabnia się do nich, staje się dobroczyńcą ludzkości, ale wciąż jest samotny i wyizolowany. Zmiany w budowie, które zbliżają go do celu, wydają mi się wcale nie rozwiązywać kwestii, którą chciał rozwiązać. Poddał się złudzeniu, zamiast zaakceptować rzeczywistość.

Są w książce dziwaczne fragmenty – najwyraźniej, człowieczeństwo jest czymś, co musi zostać przyznane na podstawie ustawy, zatwierdzonej przez nieomylne ciało międzynarodowe. Występuje tam wielu prawników, a wszyscy bohaterowie mają obsesję na temat wytaczania procesów i ustalania precedensów, po których cała ludzkość nagle zaczyna uznawać jakiś fakt. Bez papierka nie da rady zmienić umysłu, najwyraźniej.

Na podstawie książki powstał film - bardzo porządny „Bicentennial Man”. Uważam że dobrze streścił książkę, rzeczy, które zostały dodane (np. poszukiwania innych egzemplarzy serii, z której pochodził Andrew, wnuczka „Little Miss”), wykonano porządnie i zgodnie z klimatem. Sentymentalizm i łzawość pozostawiono bez zmian, motyw „uczuciowy” nieco ocieka cukierkowością, ale niestety nie udało mi się oprzeć urokowi filmu i bardzo go lubię. Wikipedia twierdzi, że finansowo była to klapa i dopiero po jakimś czasie (jak zwykle) ludzie się zorientowali, że zupełnia nie jest to zła rzecz (chociaż reżyserował to facet od pierwszych Harrych Potterów).

Osławione „trzy prawa robotyki”, często przedstawiane jako uniwersalne reguły (jakby było to jakieś naukowe dzieło, a nie fikcja literacka), którymi ewentualni „sztuczni ludzie” powinni się kierować, są tylko punktem wyjścia do rozważań, jak postęp nie poddaje się ograniczeniom, jak tworzący reguły nie potrafią przewidzieć okoliczności, w których te reguły zawodzą.

Chyba polecam, język łatwiejszy niż u Dicka, całość nieco długa, ale myślę że nie zapomnę tej książki przynajmniej do następnego tygodnia. Dość wartościowa lektura.

• Trochę ciekawych komentarzy do filmu na IMDB (j. ang.) – być może przekonają kogoś do przeczytania książki – tu

Rewelacja jest taka, że w kolekcji (nie cierpię kolekcji w gazetach… to jest jeden z wyjątków) „Mistrzowie Słowa” GW wypuściła tę książkę na płytce. Mp3. Czyta Adam Ferency, zupełnie dobrze (chociaż spodziewałem się lepszej interpretacji, początek jest jakiś bez przekonania). Czytałem ostatnio z rok temu, ale jak kupiłem, to musiałem posłuchać. Niedługo skończę :)

Polecam książkę „Caves of Steel” („Pozytonowy detektyw” / „Pozytronowy detektyw”). Znalazłem adaptację w postaci słuchowiska, bardzo mi się spodobała. Nasuwają się natychmiastowe skojarzenia z „Blade Runnerem”. Atmosfera zdegenerowanej, zniszczonej Ziemi, niechęć do robotów i obawa przed zajęciem przez nie miejsca człowieka; detektyw, prowadzący śledztwo w sprawie zabójstwa, plączący się w domysłach co do roli androidów i co do prawdziwości osób i zdarzeń. Style są różne. Dick jest bardziej przerażający, u Asimova występuje pozytywne zakończenie i klasyczny morał, a cała fabuła nie jest koszmarnie poplątana (przynajmniej w tym opowiadaniu, he he). Dick cierpiał na eksplozję pomysłów, wszystkie paranoiczne, splątane same ze sobą, często pozostawiające czytelnika w szoku. Asimov stara się chyba raczej porządkować i budować, stawia problemy i proponuje rozwiązania. Poczytam go więcej, to może się wypowiem  mądrzej.

Drugi utwór to opowiadanie ”Someday” – słabo się zaczyna, ale rozwija doskonale, opowiadając o konsekwencjach automatyzacji życia codziennego i postępującym za tym spadku poziomu edukacji. Jeśli komputer nam coś obliczy, to po co mamy liczyć? Jeśli nam przeczyta, to po co mamy czytać? W lekkiej formie poruszone są tu całkiem poważne sprawy, można potem sobie nawet pomyśleć o życiowych wnioskach. Czy idiotyczne ”kopiuj – wklej”, nastawienie na wyniki, bez zrozumienia metody (a czasem sensu czynności),  nie będzie postępowało? Jak rozwinie się „komputer jako proteza mózgu”?

Science fiction jest chyba wciąż zbyt niedoceniane… Tyle świetnych pomysłów, kurde no. Czytajcie więcej sf.

• Wikipedia (ang.) - opis „The Caves of Steel”
• Wikipedia (ang.) - opis „Someday”

Inni ilustratorzy utworów Poe to np. Gustave Dore, Edouard Manet czy John Tenniel. Albo Beardsley. Wstyd nie znać…

• Wikipedia (ang.) – Aubrey Beardsley
• Victorian Web (ang.) – Aubrey Beardsley
• Wikipedia (ang.) – Harry Clarke

Może jeszcze dodatek – krótkometrażówka Tima Burtona „Vincent”, bardzo przyjemna, atrakcyjna graficznie i nawiązująca do utworów Poego. Dobra rzecz.

Dobry western to Rozrywka Mistrzów i Wielkie Kino. „High Planes Drifter” (po polsku – naturalnie – „Mściciel”) to ironiczny, okrutny i fenomenalny film. Tradycyjnie, rewolwerowiec przybywa do miasteczka, które oczekuje na atak grupki bandytów. Ale czy gość poluje na nich, czy ma własne cele do zrealizowania? Czy mieszkańcy są na pewno tylko ofiarami terroru?

„Well it’s what people know about themselves inside that makes ‘em afraid.”

Drugi film, wyreżyserowany przez Eastwooda, nawiązuje do wcześniejszych dzieł Sergio Leone, gdzie Clint grał podobne postacie tajemniczych facetów. Tutaj niezwykłym elementem jest wątek metafizyczny - bohater jest właściwie przedstawiony jako anioł (zemsty? śmierci?), mieszkańcy miasteczka to potępieni grzesznicy, a samo miasteczko w miarę trwania filmu staje się Piekłem. W jednej ze scen, gdy wredny plan bohatera staje się zrozumiały, całe miasto zostaje zalane krwią (metaforycznie)… Plan ten to jeden z najlepiej pomyślanych motywów westernowych, jakie znam. Całość daje do myślenia, kwestia winy i takie tam…

Świetna rola bezimiennego bohatera - ironicznego, bezczelnego i poniżającego wszystkich naookoło strzelca. Nieogolony przystojniak z cygarem pije mnóstwo whisky, zabija kogo trzeba i chędoży wszystko, co się rusza. Idealny wzór dla młodzieży. Inna ciekawa postać to szeryf-karzeł. Jest dość aspołeczną jednostką, po mianowaniu na swoje stanowisko uczestniczy w świetnych scenach Obnażania Małomiasteczkowej Hipokryzji.

Bardzo dobrze wprowadzone retrospekcje, przypominają te z „Dawno temu na Dzikim Zachodzie”, ale mają klimat nadający filmowi specyficzne „uduchowienie”.

- What did you say your name was again?
- I didn’t.

Polecam.

• Trailer i fragment filmu (format .rm) na stronie Eastwooda: tutaj
• Stronka na filmwebie
• Stronka na wikipedii (j. ang.)

Fabuła - jak to w japońskich horrorach - albo nie wiadomo o co chodzi, albo wszystko jest idiotycznie proste. Strrraszny Wir (Uzumaki) rzucił klątwę na miasteczko. Nieletnie dziewczę ma nieszczęście tam mieszkać. Czy wir opanuje wszystko? Na 100% opanowany został rozum scenarzysty… a przedtem, autora mangi, na której film jest oparty.

Polecam, jeśli ktoś lub atmosferę horroru, ale chce zobaczyć coś lżejszego od typowej japońskiej jatki (ja jestem zbyt wrażliwy na wiele motywów made in Japan). Styl „Uzumaki” jest podobny momentami do Takashi Miike („Ichi the Killer”, „Gozu”) ale bardziej popowy i w sumie mało zaskakujący… i, hm, tak jakby nudny czasem. Całość jest „przegryziona” komediowymi motywami, żeby widza już kompletnie pokręciło (wciągnęło).

Jeśli nie jesteśmy przygotowani na ten gatunek i nie zdążyliśmy się przyzwyczaić do japońskiej „patologii filmowej” - nie oglądajmy….

Zaskakujący klasyczną formą – mógłby zostać nakręcony spokojnie w latach 70-tych bez znaczących zmian w środkach technicznych. Współcześnie lepiej wyglądają wybuchy i czasem scenografia, ale asceza westernu (wszędzie piasek, drewno, konie i niedomyci kolesie) oraz poruszanie ważnych pytań o to, kim jesteśmy i co nas „napędza” – bez zmian.

Nie będzie to pewno film, który zapisze się trwale w historii kina, za 20 lat (a nawet za dwa) ktoś będzie go wspominał, itp. Ale warto obejrzeć dla roli Russela (sentymentalny, negatywny bohater) i Bale’a (farmer zmuszony sytuacją do ryzykownego zadania) — całość dla wielbicieli westernów to niezła rzecz. Może nie „odrodzenie gatunku”, ale zawsze coś. Podejrzewam, że pierwowzór lepszy, ale nie pamiętam już, czy go oglądałem.

„Faraon”. Nie tak zróżnicowany, jak „Lalka”, ale bardzo bogaty w treści i imponujący w formie. Doskonałe studium mechanizmów władzy, zakrętów polityki, roli nauki i wielu… takich tam…

Brak szczęśliwego zakończenia. Nieco chyba „na siłę” dodany epilog, żeby czytelnik się nie załamał. Książka zostawia może okrutne wrażenie, żal za Ramzesem i tak dalej. Ale jest wspaniała. Wzbogaca i zmusza do przemyśleń, a przy tym nie jest trudna w odbiorze.

Książka wydana przyzwoicie, MTJ ma często mało atrakcyjną szatę graficzną, ale tutaj nie jest źle. Największą zaletą jest bardzo porządny lektor, Paweł Niczewski, swobodnie zmieniający głos w zależności od postaci i w tajemniczy sposób przekonujący nas (mnie), że jest rzeczywiście kimś ze starożytnego Egiptu. Ładnie wydobywa „archaiczność” tekstu i słychać, że chyba lubi Prusa.

Następny plus to dobre „pocięcie” na rozdziały (około 20-40 minut każdy). I bardzo, bardzo niska cena („nówkę” można wyrwać poniżej 7 zł).

Wady? Pliki otagowane z polskimi literami (odtwarzacz pokazuje krzaczki), podejrzana jakość płyt CD (szumiała). Dodatkowo, nie było chyba żadnej edycji nagrania, niedobrze. Pan Niczewski czasem się oczywiście myli; twardo zaczyna od początku zdania, ale ktoś to powinien ładnie zlepić! Halo, reżyser dźwięku? Korekta? Mnie to w sumie to nie przeszkadza za bardzo, wprowadza dodatkowy czynnik ludzki. Seria darmowych angielskich audiobooków o Holmesie („pinkgeek audio„) podobała mi się głównie dlatego, że lektor potrafił się obśmiać z własnej pomyłki, a czasem w tle słychać było odgłosy z jego domu… Ale wydając audiobooki trzeba zwracać na to większą uwagę.

Jest jeszcze kilka innych wydań tej książki w formie audio, ale ta jest naprawdę dobra a stosunek jakości do ceny – atrakcyjny :)

Uwaga, całość trwa ponad 26 godzin, słuchałem kawałkami przez kilka miesięcy…

Polecam, polecam.

A – film Kawalerowicza też warto obejrzeć (nominacja do Oscara, dość rzadki przypadek udanej polskiej „superprodukcji”).

• Strona książki na KsiążkiAudio.pl: Faraon
• Tekst książki online: univ.gda.pl